Το έλεγε όταν ήταν μικρό παιδί, το λέει (με άλλα λόγια) και τώρα, στα 15 της. Το λέει φυσικά και η μεγάλη μου κόρη που είναι δύο χρόνια μεγαλύτερη.

Και έχουν δίκιο. Κανένας σκεπτόμενος γονιός δεν θέλει να ζει τη ζωή των παιδιών του ή να κάνει τα παιδιά του αντίγραφο του εαυτού του. Όλοι θέλουμε να μεγαλώσουμε ανεξάρτητους ανθρώπους. Παράλληλα όμως θέλουμε να τα προφυλάξουμε από λάθη και πάνω στην προσπάθειά μας να τους περάσουμε τη δική μας οπτική γωνία ξεφεύγουμε λίγο (ή… και πολύ).

Τις προάλλες, έπεσα πάνω σε κάτι σχετικό, από το βιβλίο “Ο προφήτης” του του Khalil Gibran. Και ήξερα ότι ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας!

Το βιβλίο κυκλοφορεί και στα Ελληνικά, αλλά εγώ θα επιχειρήσω να κάνω τη δική μου μετάφραση από το Αγγλικό κείμενο που διάβασα.

(Με έντονο κείμενο είναι τα σημεία που μου έκαναν περισσότερο κλικ).

Και μια γυναίκα που κρατούσε ένα μωρό στην αγκαλιά του είπε: “Μίλησέ μας για τα παιδιά”.

Και αυτός είπε: “Τα παιδιά σας δεν είναι δικά σας παιδιά. Είναι οι γιοι και οι κόρες της λαχτάρας της ζωής για τον εαυτό της.

Έρχονται με τη βοήθειά σας, αλλά όχι από εσάς και παρόλο που είναι μαζί σας δεν σας ανήκουν.

Μπορείτε να τους δώσετε την αγάπη σας, αλλά όχι τις σκέψεις σας. Γιατί έχουν τις δικές τους σκέψεις.

Μπορείτε να στεγάσετε το σώμα τους, αλλά όχι τις ψυχές τους. Γιατί το σώμα τους ζει στο σπίτι του αύριο που εσείς δεν μπορείτε να επισκεφτείτε, ούτε καν στο όνειρό σας.

Μπορείτε να προσπαθήσετε να τους μοιάσετε, αλλά μην προσπαθήσετε να τα κάνετε να σας μοιάσουν. Γιατί η ζωή δεν πηγαίνει προς τα πίσω ούτε παραμένει στο χθες.

Είστε τα τόξα από τα οποία τα παιδιά σας, ως ανθρώπινα βέλη, εκτινάσσονται μπροστά.

Ο τοξότης βλέπει το σημάδι στο μονοπάτι του άπειρου και σας λυγίζει με τη δύναμή του, ώστε τα βέλη του να εκτιναχτούν γοργά και μακριά.

Δεχτείτε το λύγισμά σας στο χέρι του τοξότη με χαρά. Γιατί όπως αγαπάει το βέλος που πετάει, έτσι αγαπάει και το τόξο που είναι σταθερό.

Photo by Donnie Ray Jones, CC BY 2.0

Το post Πώς να μεγαλώσετε ανεξάρτητους ανθρώπους δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Με αυτόν τον τρόπο έχουν ξεκινήσει πολλές γνωριμίες και κάποιες από αυτές έχουν εξελιχθεί σε καλές φιλίες!

Κάπως έτσι ξεκίνησε η γνωριμία μου με την Κατερίνα Μαντουβάλου, που ζει στην Αμερική και είναι μαμά 3 αγοριών, 6, 9 και 11 χρονών.

Σε ένα από τα πρώτα email που μου έστειλε μου ανέφερε ότι για να βοηθήσει την ανιψιά της που πηγαίνει Β’ Γυμνασίου και έβρισκε το βιβλίο της Ιστορίας κουραστικό και κακογραμμένο, έφτιαξε τη δική της εκδοχή. Μου έστειλε μάλιστα ένα δείγμα της δικής της εκδοχής και εντυπωσιάστηκα τόσο εγώ, όσο και η κόρη μου που πηγαίνει Β’ Γυμνασίου!

Σε άλλο email μου ανέφερε διάφορα δωρεάν εργαλεία που έχει ανακαλύψει τα οποία βοηθάνε τα παιδιά να μάθουν με πιο διασκεδαστικό τρόπο.

Σε άλλο email μου ανέφερε ότι διαβάζει πολύ, ότι έχει διαβάσει πολλά best-seller βιβλία για γονείς και ότι της αρέσει να κρατάει σημειώσεις από τα κύρια σημεία.

Κατάλαβα λοιπόν ότι έχουμε κάποια κοινά: Πρώτο, ότι μας αρέσει να παίρνουμε κάτι πολύπλοκο και να το κάνουμε απλό και εύκολο. Δεύτερο, ότι μας αρέσει να μοιραζόμαστε αυτό που έχουμε ανακαλύψει με άλλους!

Σκεφτήκαμε λοιπόν ότι είναι καλή ιδέα να μοιραστεί με όλους εσάς στο Aspa Online, κάποια από τα σπουδαία πράγματα που έχει ανακαλύψει.

Στο σημερινό post επέλεξε ένα από τα top αγαπημένα της βιβλία για γονείς και μας παρουσιάζει τα κυριότερα σημεία. Παρ’ όλο που εγώ προσωπικά δεν έχω διαβάσει το Whole Βrain Child που είναι το πρώτο βιβλίο που επέλεξε, με ενθουσίασε το γεγονός ότι μπόρεσα να κερδίσω τόσα από το βιβλίο και να καταλάβω τι συμβαίνει στο παιδικό μυαλό.

Για να γνωρίσετε καλύτερα την Κατερίνα, ακολουθεί ένα μικρό δικό της εισαγωγικό σημείωμα:

Κατερίνα Μαντουβάλου

“Οταν ζούσα στην Ιρλανδία είχα μια φίλη την Έλεν –  μια καταπληκτική μαμά τεσσάρων χαρούμενων και ισορροπημένων παιδιών.

Μια μέρα με ρώτησε ποιa γονεϊκή μέθοδο ακολουθούσα. Κι εγώ κατάπια την γλώσσα μου. Τι μέθοδο και πράσινα άλογα;  Νόμιζα ότι γονιός απλώς είσαι. Άλλοι είναι χαρισματικοί γονείς με ταλέντο να μεγαλώνουν παιδιά (όπως η γλυκιά μαμά μου με την Ιώβεια υπομονή) και οι υπόλοιποι κάνουμε ό,τι μπορούμε.

Η ερώτησή της με ξύπνησε. Φυσικά και υπήρχαν μέθοδοι. Όλες οι επιλογές ήταν μπροστά στα μάτια μου: σε βιβλία, σε περιοδικά, μπλογκς, εκπομπές, κλπ.

Ένα από τα πρώτα βιβλία που διάβασα ήταν το Whole Βrain Child.

Είναι μια ξενάγηση στο παιδικό – και όχι μόνο – μυαλό μαζί με πρακτικές οδηγίες και παραδείγματα για την καλύτερη ανάπτυξη και λειτουργία του.  Είναι σχετικά πρόσφατο (2011), διαφωτιστικό, εύληπτο, ιδανική γνωστική βάση για περαιτέρω ενημέρωση”.

Ακολουθούν οι σημειώσεις της Κατερίνας για το βιβλίο:

The Whole Brain Child, των D. Siegel και T.P. Bryson

ΗΜΙΤΕΛΕΣ ΔΙΩΡΟΦΟ

Φανταστείτε το παιδικό μυαλό σαν μια διώροφη οικοδομή.

Το ισόγειο είναι έτοιμο: Tα ένστικτα, ο φόβος, ο θυμός, η επιθετικότητα και οι παρορμήσεις.
Ο πρώτος όροφος είναι υπό κατασκευήν ακόμα και στην διάρκεια της εφηβείας: αυτοέλεγχος, αυτογνωσία, λήψη σωστών αποφάσεων, αναγνώριση συνεπειών.

Τα παιδιά δουλεύουν κυρίως με τον κάτω όροφο: είναι παρορμητικά, παίρνουν λάθος αποφάσεις, δεν σκέφτονται τις συνέπειες, δεν κατανοούν τον εαυτό τους και τους άλλους.

ΟΙ ΔΥΟ ΓΛΩΣΣΕΣ

Φανταστείτε ότι το παιδί σας μιλάει δύο γλώσσες.

Την Δ που την χειρίζεται πολύ καλά και την Α που μόλις αρχίζει να την μαθαίνει.

Η Δ είναι η γλώσσα του Δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου μας = μη λεκτική επικοινωνία, έντονα συναισθήματα, δημιουργικότητα, κλπ.

Η Α είναι η γλώσσα του Αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου μας = λεκτική επικοινωνία, λογική, οργάνωση, κλπ.

Τα παιδιά (και πολλοί μεγάλοι) δεν γνωρίζουν καλά την Α. Ειδικά σε στιγμές κρίσης, πνίγονται από τα συναισθήματά τους και δεν ξέρουν πώς να τα ελέγξουν με την χρήση της λογικής.

Εμείς πρέπει να τους μάθουμε την γλώσσα της λογικής Α χωρίς να περιφρονούμε την γλώσσα των συναισθημάτων Δ. Για μια ισορροπημένη ζωή χρειάζονται και οι δύο γλώσσες.

Με άλλα λόγια, είναι ανόητο να μαλώνουμε τα παιδιά επειδή δεν έχουν συμπεριφορά ενήλικα. Δεν έχουν άλλη επιλογή μέχρις ότου αναπτύξουν τις ανάλογες δεξιότητες.

Ο στόχος είναι το συνεργατικό μυαλό. Το μυαλό, δηλαδή, που έχει γεφυρώσει τον κάτω όροφο με τον πάνω και έχει αναπτυχθεί και νοητικά αλλά και συναισθηματικά.

ΠΩΣ ΧΤΙΖΩ ΕΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΜΥΑΛΟ;

Πρώτα δεξιά και μετά αριστερά

Tα παιδιά, μέχρι να αναπτύξουν καλά τις λογικές λειτουργίες, είναι συχνά στο έλεος συναισθηματικών καταιγίδων. Όταν βρίσκονται σε αυτή την θέση, είναι μάταιο να χρησιμοποιώ την λογική εξήγηση. Πρέπει να τους μιλήσω στην γλώσσα που χειρίζονται καλά και η γλώσσα αυτή είναι η συναισθηματική του δεξιού ημισφαιρίου.

Παράδειγμα: Το παιδί φοβάται το σκοτάδι και κλαίει.

ΛΑΘΟΣ ΓΛΩΣΣΑ: «Πώς κάνεις έτσι παιδάκι μου; Είναι δυνατόν να φοβάσαι ολόκληρος άντρας!»
ΣΩΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ: «Ωωω, το σκοτάδι είναι δύσκολο για τα μικρά παιδάκια! Πώς σε καταλαβαίνω… Κι εγώ όταν ήμουν μικρός φοβόμουν το σκοτάδι».

Δείχνω με κάθε τρόπο ότι αναγνωρίζω τα συναισθήματα του, τα κατανοώ και συμπάσχω. Υποστηρίζω και με μη λεκτικά μέσα (αγκαλιές, χάδια κλπ). Στην συνέχεια, με ένα αστείο ή αποσπώντας την προσοχή του με κάτι άλλο, βγάζω το παιδί από την τρικυμία.

Αφού ηρεμήσει το παιδί ή και σε άλλη ευκαιρία προσεγγίζω με την λογική το θέμα, χωρίς κριτική, προτείνοντας λύσεις, δίνοντας επιλογές.

«Θυμάσαι χτες που έκλαιγες γιατί ήταν σκοτεινά; Γιατί νομίζεις ότι σε φόβισε το σκοτάδι; Λες αν βάλουμε ένα φωτάκι να είναι καλύτερα;»

Έτσι, βοηθάω το παιδί να βάλει και το αριστερό ημισφαίριο στο παιχνίδι, να αναπτύξει και να ενισχύσει τις λειτουργίες του.

Ονομάζω και δαμάζω

Με το να ονομάσω τα συναισθήματα με τις σωστές λέξεις,  τα περιορίζω στα κουτάκια που τους αναλογούν.   Έτσι,  βάζω όρια στο συναίσθημα και αποκτώ έλεγχο πάνω του.

Παράδειγμα:

«Σε μισώ μαμά!».

«Ω, πρέπει να νιώθεις πολύ θυμωμένος για να το πεις αυτό» (του μιλάω  αρχικά στην Δ γλώσσα των συναισθημάτων και ονομάζω και δαμάζω).

«Ναι, είσαι η πιο κακιά μαμά του κόσμου!».

«Νιώθεις έτσι επειδή δεν σου πήρα παγωτό;» (πάω τώρα προς τα αριστερά τώρα εντοπίζοντας τον λόγο του θυμού του).

«Ναι!»

«Δεν σου πήρα παγωτό επειδή κάνει ακόμα κρύο και σκέφτομαι μήπως κρυώσει ο λαιμός σου. Μπορείς να μείνεις έτσι θυμωμένος ή να σκεφτούμε μια άλλη σούπερ ιδέα. Θα μπορούσαμε να φτιάξουμε κάτι γλυκό στο σπίτι, τι λες;». (Εξηγώ την συμπεριφορά μου με 100% γλώσσα Α – δείχνω σεβασμό ζητώντας την γνώμη του αλλά σέβομαι και τον εαυτό μου επειδή δεν υποχωρώ στον θυμό του  – το προετοιμάζω για την αυτονομία δίνοντας του επιλογές).

Περισσότερες τεχνικές

Αν θέλετε να διαβάσετε όλες τις σημειώσεις της Κατερίνας από το βιβλίο που περιέχουν ακόμα περισσότερα παραδείγματα για το τι συμβαίνει στο παιδικό μυαλό, διαλόγους και τεχνικές, συμπληρώστε το email σας παρακάτω και θα σας τις στείλω στη στιγμή! Παράλληλα θα ενημερώστε για όλα τα νέα posts και θα αποκτήσετε πρόσβαση στη βιβλιοθήκη υλικού μου.

✔️ Ο συγγραφέας του βιβλίου Dan Siegel, είναι ένας πολυγραφότατος νευροψυχίατρος. Επισκεφτείτε το site του εδώ.
✔️ Δείτε την ομιλία του στο TEDx εδώ. Εκτός των άλλων, εξηγεί σε ένα παιδί, πολύ απλά και παραστατικά, πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος.
✔️ Η Κατερίνα διάβασε την Αγγλική έκδοση του βιβλίου με τίτλο The Whole-Brain Child, (Βρείτε το εδώ).
✔️ Πρόσφατα κυκλοφόρησε και στα Ελληνικά με τίτλο Τι συμβαίνει στον εγκέφαλό του. (Βρείτε το εδώ).

Κατερίνα ευχαριστούμε για την ανάλυση και τις σημειώσεις. Θα αρχίσουμε να τις εφαρμόζουμε άμεσα!

Το post Τι συμβαίνει στο παιδικό μυαλό; δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Αυτό ακριβώς έπαθα όταν διάβασα το Between Parent and Child, του Haim G. Ginott. Συγκεκριμένα μιλούσε για τη συνήθεια που έχουμε εμείς οι γονείς να “ψέλνουμε” τα παιδιά μας όταν ξεχνούν πράγματα. Μόλις διάβασα τα λόγια του Ginott άλλαξα αμέσως τη συμπεριφορά μου και αισθάνθηκα ότι έγινα καλύτερος γονιός στο λεπτό. Έγραφε:

Τι λέμε σε μια καλεσμένη που ξέχασε την ομπρέλα της στο σπίτι μας; Μήπως την κυνηγάμε και της λέμε «Τι σου συμβαίνει; Κάθε φορά που έρχεσαι στο σπίτι ξεχνάς κάτι. Αν δεν ξεχάσεις το ένα, θα ξεχάσεις το άλλο. Γιατί δεν μπορείς να μοιάζεις περισσότερο στην αδελφή σου; Όταν έρχεται εκείνη να με επισκεφτεί ξέρει πώς να συμπεριφερθεί. Είσαι 44 χρονών! Δε θα μάθεις ποτέ; Δεν είμαι εδώ να σε υπηρετώ! Βάζω στοίχημα ότι θα ξέχναγες και το κεφάλι σου αν δεν ήταν κολλημένο στους ώμους σου. [Είχα γράψει για αυτό στο post Πώς να μιλάμε στα παιδιά μας]

Κατά καιρούς πέφτω πάνω σε ακόμα περισσότερα σοφά λόγια του Haim Ginott ο οποίος ήταν δάσκαλος, ψυχολόγος και ψυχοθεραπευτής που έζησε από το 1922 – 1973.

Αποφάσισα λοιπόν να συγκεντρώσω τα 12 αγαπημένα μου σε αυτό εδώ το post. Ελπίζω να σας βοηθήσουν όσο βοήθησαν κι εμένα!

1. 
Αν θέλετε τα παιδιά σας να βελτιωθούν, αφήστε τα να ακούσουν «κατά λάθος» τα καλά πράγματα που λέτε σε άλλους για αυτά.

2. 
Όπως ο εκπαιδευμένος χειρουργός που προσέχει σε ποιο σημείο θα κάνει την τομή, έτσι και οι γονείς πρέπει να εκπαιδευτούν στη χρήση λέξεων. Γιατί οι λέξεις είναι σαν μαχαίρια. Μπορεί να προκαλέσουν πολλά, αν όχι σωματικά, συναισθηματικά τραύματα.

3. 
Ένα παιδί, μόνο αν αισθάνεται καλά μπορεί να σκεφτεί σωστά.

4. 
Οι έφηβοι διψάνε για ανερξαρτησία. Όσο πιο αυτάρκεις τους κάνουμε να νιώθουν, τόσο λιγότερο εχθρικοί θα είναι απέναντί μας.

5. 
Αν συμπεριφερόμαστε στους ανθρώπους όπως είναι, τους κάνουμε χειρότερους. Αν τους συμπεριφερόμαστε όπως θα έπρεπε να είναι, τους βοηθάμε να γίνουν αυτό που είναι ικανοί να γίνουν.

6. 
Παρ’ όλο που οι γονείς κατέχουν το πρωτότυπο κλειδί της εμπειρίας του παιδιού τους, οι δάσκαλοι έχουν ένα εφεδρικό. Κι εκείνοι μπορούν να ανοίξουν ή να κλείσουν το μυαλό και την καρδιά των παιδιών.

7. 
Οι γονείς συχνά μιλάνε για τη νεώτερη γενιά σαν να μην είχαν καμία σχέση με αυτή.

8. 
Οι σοφοί γονείς γνωρίζουν ότι η μάχη με έναν έφηβο, όπως η μάχη με την παλίρροια, είναι καταδικασμένη ιστορία.

9. 
Το να μεγαλώνεις παιδιά είναι μία ατέλειωτη σειρά από μικρά γεγονότα, περιοδικές συγκρούσεις, και  ξαφνικές κρίσεις που απαιτούν απόκριση. Η απόκριση δεν είναι ποτέ χωρίς συνέπεια: επηρεάζει την προσωπικότητα προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο.

10. 
Έχω μεγάλη πίστη στους “συνηθισμένους γονείς”. Ποιος θέλει περισσότερο το καλό του παιδιού από τον συνηθισμένο του γονιό; Η εμπειρία μου είναι ότι όταν στους γονείς δοθούν οι δεξιότητες να βοηθήσουν, όχι μόνο μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις δεξιότητες, αλλά προσθέτουν μια ζεστασιά και ένα στυλ που είναι μοναδικά.

11. 
Η εφηβεία μπορεί να είναι εποχή αναβρασμού και αναταραχής, στρες και καταιγίδας. Η επανάσταση εναντίον της εξουσίας και του καθεστώτος πρέπει να αναμένεται και να γίνεται ανεκτή για το καλό της μάθησης και της ανάπτυξης.

12. 
Τα παιδιά είναι σαν το υγρό τσιμέντο. Οτιδήποτε πέφτει πάνω τους αφήνει αποτύπωμα.

Σας ενέπνευσε; Μοιραστείτε το! 

Το post Σοφά λόγια του Haim Ginott για να γίνουμε καλύτεροι γονείς δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Να μια ακόμα πιο δυσάρεστη αλήθεια: Καμιά φορά μιλάμε άσχημα και στα παιδιά μας – και δεν το καταλαβαίνουμε καν.

Διάβασα τις προάλλες ένα απόσπασμα του βιβλίου Between Parent and Child, του Haim G. Ginott που αναφέρεται σε αυτό ακριβώς.  Μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε ότι καμιά φορά μιλάμε άσχημα στα παιδιά μας, άθελά μας. Και αυτό χρειάζεται να το αλλάξουμε γιατί ο τρόπος που μιλάμε στα παιδιά μας επηρεάζει τον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο γύρω τους και κυρίως τον εαυτό τους.

Να ποιο ήταν το απόσπασμα:

Τι λέμε σε μια καλεσμένη που ξέχασε την ομπρέλα της στο σπίτι μας; Μήπως την κυνηγάμε και της λέμε “Τι σου συμβαίνει; Κάθε φορά που έρχεσαι στο σπίτι ξεχνάς κάτι. Αν δεν ξεχάσεις το ένα, θα ξεχάσεις το άλλο. Γιατί δεν μπορείς να μοιάζεις περισσότερο στην αδελφή σου; Όταν έρχεται εκείνη να με επισκεφτεί ξέρει πώς να συμπεριφερθεί. Είσαι 44 χρονών! Δε θα μάθεις ποτέ; Δεν είμαι εδώ να σε υπηρετώ! Βάζω στοίχημα ότι θα ξέχναγες και το κεφάλι σου αν δεν ήταν κολλημένο στους ώμους σου.”

Δεν μιλάμε έτσι σε μια καλεσμένη. Της λέμε απλά “Αλίκη, η ομπρέλα σου!” χωρίς να την αποκαλέσουμε “αφηρημένη”. Οι γονείς πρέπει να μάθουν να μιλάνε στα παιδιά τους με τον ίδιο τρόπο που μιλάνε στους καλεσμένους.

Περισσότερη έμπνευση και ιδέες για το πώς να μιλάμε στα παιδιά μας:

☂ 50 θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας
☂ 50 ΑΚΟΜΑ θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας

Design by Freepik

Το post Πώς να μιλάμε στα παιδιά μας δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Καθώς όμως τα τελευταία χρόνια προσθέτω συνεχώς νέες πληροφορίες, το post άρχισε να μεγαλώνει, και να μεγαλώνει και να ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ! Ώσπου φέτος το πήρα πλέον απόφαση ότι το περιεχόμενο δε χωράει πια σε ένα απλό post.  Και έτσι αποφάσισα να γράψω το e-book. Είναι λοιπόν πλέον διαθέσιμο σε όλες τις μορφές ώστε να το διαβάσετε στον υπολογιστή ή στη συσκευή της επιλογής της, αλλά και σε αρχείο ήχου mp3 για να το ακούσετε στο αυτοκίνητο, στο σπίτι ή στο γυμναστήριο!

✔️ Αν λοιπόν έχετε αγχωθεί για τα δεκάδες μικρά πράγματα που έχετε να κάνετε πριν να ανοίξουν τα σχολεία…

✔️ Αν θέλετε να ελαχιστοποιήσετε τον πανικό της πρωινής και βραδινής προετοιμασίας και να μειώσετε τις τριβές με τα παιδιά…

✔️  Αν θέλετε να κάνετε ό,τι περνάει από το χέρι σας για να γεμίσετε τα μαθητικά χρόνια των παιδιών με όμορφες, χαρούμενες αναμνήσεις…

… τότε αυτός ο οδηγός είναι για εσάς!

Μεταξύ άλλων θα μάθετε:

✔️ Πώς να μετατρέψετε την επιστροφή στα σχολεία μια από τις πιο διασκεδαστικές περιόδους της χρονιάς.

✔️ Πώς να προλάβετε να τα κάνετε όλα, χωρίς να χάσετε το μυαλό σας.

✔️ Πώς να βοηθήσετε το Πρωτάκι σας να κάνει το καλύτερο ξεκίνημα.

✔️ Πώς να βοηθήσετε τα παιδιά να επιλέξουν την καταλληλότερη σχολική τσάντα και να κάνετε τις αγορές της επιστροφής χωρίς να ξοδέψετε μια περιουσία.

✔️ Πώς να αποφύγετε τους καυγάδες και τις γκρίνιες της πρωινής και της βραδινής προετοιμασίας.

✔️ Πώς να βοηθήσετε τα παιδιά να αποκτήσουν καλές συνήθειες διαβάσματος.

✔️ Πώς να συνδεθείτε περισσότερο με τα παιδιά και να μην ξανακούσετε ποτέ μονολεκτικές απαντήσεις όταν τα ρωτάτε τι έγινε στο σχολείο.

Το multimedia πακέτο που κατεβάζετε περιέχει: 

1. Το e-book σε μορφή pdf: 84 σελίδες με μυστικά και ιδέες για μια οργανωμένη και διασκεδαστική σχολική χρονιά.
2. To e-book σε αρχείο mp3 για να το ακούσετε στο αυτοκίνητο, στο σπίτι ή στο γυμναστήριο.

Για περισσότερες λεπτομέρειες και για να αποκτήσετε το βιβλίο,  κάντε κλικ εδώ.

Καλό διάβασμα ή… καλή ακρόαση!

Το post Επιστροφή στα Σχολεία – Πλήρης Οδηγός για γονείς: Το e-book μου κυκλοφόρησε! δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Ο Teaher Tom για να δώσει στο παιδί να καταλάβει ότι το είχε ακούσει, του είπε «Κι εγώ θέλω η μαμά σου να γυρίσει».

Το αγόρι φώναξε κλαίγοντας: «Θέλω η μαμά μου να γυρίσει».

Ο Teacher Tom έγνεψε καταφατικά και επανέλαβε χαμηλόφωνα: «Κι εγώ θέλω η μαμά σου να γυρίσει».

Συνέχισαν έτσι αρκετές φορές. Κάποια άλλα παιδιά από την τάξη πλησίασαν το αγόρι και προσπάθησαν να το παρηγορήσουν. Ο Teacher Tom του έλεγε ότι καταλαβαίνει ότι είναι θυμωμένος και λυπημένος και ότι η μαμά του πάντα γυρίζει. Κάθε φορά όμως που ο μικρός έλεγε «Θέλω η μαμά μου να γυρίσει» ο Teacher Tom του απαντούσε: «Κι εγώ θέλω η μαμά σου να γυρίσει».

Τελικά κάποια στιγμή ο Teacher Tom κατάλαβε. Όταν το αγόρι είπε «Θέλω η μαμά μου να γυρίσει», ο Teacher Tom απάντησε για πρώτη φορά «Εσύ θέλεις η μαμά σου να γυρίσει».  Τότε το αγόρι κούνησε το κεφάλι σαν να είπε «Επιτέλους», σηκώθηκε από το πάτωμα με δάκρυα ακόμα στα μάτια και πήγε προς το τραπέζι των κατασκευών για να παίξει με τα άλλα παιδιά.

Τι σπουδαίο μάθημα για την ανθρώπινη επικοινωνία! Όπως έγραψα και στο facebook όταν έκανα share το post, η πιο ισχυρή λέξη που μπορεί να ειπωθεί από την ανθρώπινη γλώσσα, είναι η λέξη «Εσύ».  Η φράση αυτή είναι από ένα ολιγοσέλιδο αλλά «δυνατό» κλασσικό βιβλίο το Skill with People του Les Giblin. Στο βιβλίο, που είχα τη χαρά να μεταφράσω στα Ελληνικά, όταν η εταιρεία με την οποία συνεργαζόμουν αγόρασε τα δικαιώματα, λέει ότι προκειμένου να μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε σωστά με τους ανθρώπους χρειάζεται να κατανοήσουμε την ανθρώπινη φύση. Και είτε μας αρέσει είτε όχι, οι άνθρωποι ενδιαφέρονται κυρίως για τον εαυτό τους και όχι για εμάς. Και το αντίστροφο. Εμείς ενδιαφερόμαστε περισσότερο για τον εαυτό μας, παρά για οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο.

Φυσικά δεν μπορούμε να βάλουμε όλους τους ανθρώπους στο ίδιο τσουβάλι.  Υπάρχουν άνθρωποι που κυβερνώνται μόνο από εγωκεντρικές σκέψεις και δεν ενδιαφέρονται για κανέναν άλλον παρά μόνο για τον εαυτό τους. Όμως όλοι έχουμε μέσα μας την εγωκεντρική μας πλευρά. Ας το θυμόμαστε αυτό λοιπόν στις καθημερινές μας συναναστροφές. Όταν συζητάμε με άλλους ας θυσιάσουμε την ικανοποίηση που νιώθουμε μιλώντας για τον εαυτό μας και ας θυμόμαστε να μιλάμε για το πιο ενδιαφέρον θέμα στον κόσμο για τους συνομιλητές μας. Και ποιο είναι πιο ενδιαφέρον θέμα στον κόσμο για τους συνομιλητές μας; Ο εαυτός τους.

Όταν είχα διαβάσει και μεταφράσει το βιβλίο δεν ήμουν μητέρα.  Τώρα όμως συνειδητοποιώ ότι οι αρχές του βιβλίου με έχουν βοηθήσει στο μεγάλωμα των παιδιών. Επειδή η ουσιαστική επικοινωνία με τα παιδιά μας είναι στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας, ας θυμόμαστε να βλέπουμε τα πράγματα μέσα από τα μάτια τους και να εκφραζόμαστε ανάλογα. Όχι λοιπόν «εγώ θέλω να κάνεις αυτό και αυτό» αλλά «εσύ θα ωφεληθείς αν το κάνεις αυτό».

Φυσικά οι αρχές του βιβλίου ισχύουν παντού. Στις προσωπικές μας σχέσεις, στις σχέσεις μας με την οικογένεια και τους φίλους μας, στις επαγγελματικές μας συναναστροφές ακόμα και στα social media. Στα social media, ας μάθουμε να κάνουμε μία παύση πριν να ανεβάσουμε οτιδήποτε κι ας σκεφτούμε: Αυτό που πάω να ανεβάσω θα προσθέσει αξία; Θα διασκεδάσει; Θα εμπνεύσει; Θα βοηθήσει; Ή μήπως μιλάω συνεχώς μόνο για το δικό μου πιο ενδιαφέρον θέμα στον κόσμο, τον εαυτό μου;

Γράφει ο Les Giblin:

Αφαιρέστε αυτές τις τέσσερις λέξεις από το λεξιλόγιό σας:

Εγώ, εμένα, μου, δικό μου.

Αντικαταστήστε αυτές τις λέξεις με μία λέξη, την πιο ισχυρή λέξη που μπορεί να ειπωθεί από την ανθρώπινη γλώσσα:

Εσύ.

Photo by Thomas Tolkien

Το post Η πιο ισχυρή λέξη που μπορεί να ειπωθεί από την ανθρώπινη γλώσσα δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Ήταν ένα σπουδαίο απόγευμα. Έχω ακούσει διαδικτυακά δεκάδες συνεντεύξεις της και πάντα με εμπνέει. Πόσο δε μάλλον αυτή τη φορά που η επίδραση της κάθε της λέξης ήταν πολλαπλάσια, καθώς μπορούσα να τη βλέπω ταυτόχρονα στα μάτια.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που διήρκεσε μία – μιάμιση ώρα, δεν άφησα στιγμή το στυλό από τα χέρι, εκτός από τις 2-3 φορές που σταμάτησα για να φωτογραφίσω ή να ανεβάσω κάτι στο twitter. Στο τέλος είχα την ευκαιρία να τη γνωρίσω από κοντά και να κάνω ένα σύντομο – αλλά ιδιαίτερα σημαντικό – διάλογο μαζί της.

Τι κράτησα από την εκδήλωση

✔ Την επίδραση που είχε στη ζωή της, η μητέρα της. Είναι σημαντικό για μένα που προσπαθώ να μεγαλώσω δυναμικά κορίτσια, να μελετάω πώς το κατάφεραν άλλες μαμάδες πριν από μένα. Φαίνεται ότι η μητέρα της ήταν μία εμπνευσμένη γυναίκα που μετέδωσε στις κόρες της σπουδαίες αξίες και «νοοτροπία νικητή». Μία σπουδαία συμβουλή για παράδειγμα που έλεγε συχνά στην Αριάννα όταν ήταν στεναχωρημένη ήταν «άλλαξε το κανάλι αγάπη μου. Εσύ έχεις το τηλεχειριστήριο στα χέρια σου». Ή της έλεγε «Η αποτυχία δεν είναι το αντίθετο της επιτυχίας. Είναι ένα σκαλοπάτι προς την επιτυχία».

Γέλασα επίσης όταν έμαθα ότι τους μαγείρευε συνέχεια, γιατί ως τυπική Ελληνίδα, θεωρούσε ότι τα παιδιά της έπρεπε να τρώνε κάθε 20 λεπτά για να μην πεθάνουν από την πείνα (ίδια η δική μου μητέρα!)

Στιγμιότυπο από την παρουσίαση: Νίκος Μεγαπάνος, Arianna Huffington, Στέλλα Κάσδαγλη

✔ Συνειδητοποίησα ότι πρέπει να προσέχω τον εαυτό μου περισσότερο και αναφέρομαι κυρίως στο θέμα του ύπνου. Το βιβλίο ξεκινάει από το πώς η ίδια πριν από μερικά χρόνια, κατέρρευσε από την κούραση και την εξάντληση. Έχω ξανακούσει να διηγείται το περιστατικό της κατάρρευσης στην Όπρα, αλλά αυτή τη φορά με ταρακούνησε και το πήρα κι εγώ απόφαση… Πρέπει να κοιμάμαι περισσότερο. Συνήθως όταν τα παιδιά πηγαίνουν για ύπνο, συνεχίζω τη δουλειά και δεν είναι λίγες οι φορές που φτάνει 1, 2 ή 3 το βράδυ και είμαι ακόμα μπροστά στον υπολογιστή. Τέλος. Ο ύπνος γίνεται προτεραιότητα. Για αρχή αποφάσισα ότι 11.30 ο υπολογιστής θα κλείνει και έχω στόχο η ώρα να μετατεθεί ακόμα νωρίτερα. Από τη μέρα της παρουσίασης, κλείνω πάντα τον υπολογιστή πριν τα μεσάνυχτα (σαν μία μοντέρνα Σταχτοπούτα…)

✔ Μία ακόμα αλλαγή που έχω κάνει από εκείνη την ημέρα είναι ότι σταμάτησα να φορτίζω το κινητό δίπλα στο κρεβάτι μου. Συνήθως, το έβαζα στο airplane mode και το άφηνα δίπλα μου να φορτίζει. Η Arianna είπε, και πολύ σωστά, ότι αν το έχεις δίπλα σου και ξυπνήσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας, μπορεί να μπεις στον πειρασμό να τσεκάρεις τα e-mail σου ή τα social media ή οτιδήποτε άλλο. Και να χάσεις τον ύπνο σου και την επόμενη μέρα να ξυπνήσεις κουρασμένος. Και έχει δίκιο. Εγώ βέβαια πάντα αντιστεκόμουν στο να το βγάλω από το airplane mode μέσα στην νύχτα, αλλά εκείνο που έκανα και ήταν εξίσου άσχημο ήταν ότι πρωί-πρωί που το ενεργοποιούσα έβλεπα αμέσως τα e-mail μου. Συνειδητοποιώ τώρα ότι αυτό ήταν λάθος. Γιατί την ώρα που θα έπρεπε να είμαι ήρεμη και χαλαρή ώστε να βοηθήσω τα παιδιά να ετοιμαστούν και να φύγουν με κέφι για το σχολείο εγώ είχα μπει ήδη σε ρυθμό δουλειάς και οι υποχρεώσεις είχαν ήδη αρχίσει να με κυνηγάνε. Το κινητό φορτίζει πλέον στο γραφείο και δεν μπαίνει ποτέ μέσα στο δωμάτιο. Το ανοίγω, αφού φύγουν τα παιδιά για το σχολείο.

✔ Και για το τέλος αφήνω μία ακόμα σπουδαία συμβουλή: “No, is a full sentence.”  Το όχι είναι μία ολοκληρωμένη πρόταση. Με λίγα λόγια, μπορείς να πεις όχι και να τελειώσεις την πρόταση εκεί, χωρίς να πρέπει να δικαιολογήσεις την άρνησή σου. Μπορείς επίσης να ολοκληρώσεις ένα project, εγκαταλείποντάς το. Μπορεί κάτι να ήταν σημαντικό για σένα κάποτε, αλλά πλέον οι προτεραιότητες να έχουν αλλάξει.  Μπορείς να ολοκληρώσεις ένα project, εγκαταλείποντάς το. Μπορεί κάτι να ήταν σημαντικό για σένα κάποτε, αλλά πλέον οι προτεραιότητές σου να έχουν αλλάξει. Πρέπει να δώσεις στον εαυτό σου την άδεια να απαγκιστρωθεί από το project που είχε αρχίσει ή θα ήθελε να αρχίσει, ώστε να ασχοληθεί με άλλα πράγματα που είναι σημαντικότερα για εκείνον. Εγώ προσωπικά στο θέμα του «όχι» πιστεύω ότι τα πηγαίνω καλά, ίσως καλύτερα από ότι θα έπρεπε. Μάλιστα συχνά λέω στις κόρες μου ότι όταν λες «όχι» στον άλλον λες «ναι» στον εαυτό σου.

Arianna Huffington: Οι γυναίκες ιδιαίτερα πρέπει να καταλάβουν: “No is a full sentence”

— Aspa (@aspaonline) November 21, 2014

Καθώς η συμβουλή αυτή, ήρθε να επιβεβαιώσει αυτά που λέω κι εγώ στις κόρες μου, την επόμενη μέρα στο πρωινό δεν έχασα την ευκαιρία να τους πω τα νέα και να τους επαναλάβω τη φράση. Η Arianna χθες είπε “Νο, is a full sentence”. Έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μου έκαναν αρκετές ερωτήσεις για όσα είχαν ειπωθεί.

Καλώς ή κακώς, τα κορίτσια είναι σαν σφουγγάρια. Τη συμβουλή του «όχι», όχι απλά τη ρούφηξαν, αλλά την έβαλαν και σε άμεση εφαρμογή: Μετά το τένις, είχαμε συνεννοηθεί να αφήσω την Εβελίνα σε ένα πάρτυ και να πάω με την Εβίτα για να κάποια Χριστουγεννιάτικα ψώνια, καθώς θέλαμε να κάνουμε μία κατασκευή και μας έλειπαν υλικά.

Τελειώνει λοιπόν το τένις, μπαίνουν στο αυτοκίνητο και στο δρόμο για το πάρτυ της Εβελίνας, η Εβίτα μου λέει:

– Μαμά θυμάσαι εκείνο που μας είπες ότι το «Όχι είναι μια ολοκληρωμένη πρόταση»;
– Ναι.
– Ε λοιπόν σχετικά με τα ψώνια «Όχι».
– Τι όχι;
– Όχι. Δε θέλω να πάω.
– Όχι;
– Όχι.
– Και τα υλικά για την κατασκευή;
– Άλλη φορά. Ή αν θέλεις πήγαινε μόνη σου. Μπορώ να μείνω στης γιαγιάς.

Χαμογέλασα…  Διεκδίκησε και κέρδισε το δικαίωμα να μην έρθει μαζί μου. Έμεινε με τη γιαγιά και εγώ βγήκα μόνη μου, που ήταν ένα επιπλέον bonus!

Ευχαριστούμε Arianna Huffington που εμπνέεις όχι μόνο εμάς αλλά και την επόμενη γενιά γυναικών. Come back soon! Και αυτή είναι η μοναδική φορά που δε θα δεχτούμε το «όχι» για απάντηση.

Photos: aspaonline, philos

Το post Η Arianna Huffington από κοντά και η δύναμη του “όχι” δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Είχαμε τη χαρά να το επισκεφτούμε κι έτσι φύγαμε από τον κήπο του Μεγάρου με τις «τσέπες γεμάτες πολλούς ακόμα κήπους», χωρίς παράλληλα να αδειάσουν από χρήματα.

Υπήρχαν χιλιάδες βιβλία, που έχουν κυκλοφορήσει ως προσφορές των εφημερίδων «Το Βήμα» και «Τα Νέα», με κόστος ένα ευρώ το καθένα.

Και το καλύτερο: Τα έσοδα που συγκεντρώθηκαν θα διατεθούν για την ενίσχυση του Κέντρου Υποδοχής & Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων (ΚΥΑΔΑ), που υποστηρίζει άστεγους και άπορους που ζουν στην πόλη.

Ο χώρος του bazaar

Παιδικά βιβλία άλλης εποχής που έχουν επανεκδοθεί

Ο ραδιοφωνικός σταθμός Βήμα FM μετέδιδε από έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο δίπλα από την τέντα του bazaar, ενώ από τις 21.00 ξεκίναγαν και μουσικές παραστάσεις αγαπημένων καλλιτεχνών.

Μετάδοση ραδιοφωνικής εκπομπής από τον ΒΗΜΑ FM

Το κουτί που έριχνε κανείς τον “οβολό του” (το αντίτιμο για τα βιβλία που επέλεξε) για καλό σκοπό

Η προσέλευση του κόσμου ήταν εντυπωσιακή. Υπήρχαν πολλές οικογένειες με μικρά ή μεγαλύτερα παιδιά, αρκετά νέα ζευγάρια αλλά και μεγαλύτεροι άνθρωποι που επέλεγαν με ενθουσιασμό τα βιβλία που θα έπαιρναν σπίτι μαζί τους.

To bazaar πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη των εταιρειών: Όμιλος Μυτιληναίος, Ελληνικός χρυσός, Wind, Μαρινόπουλος ΑΕ, Mercedes-Benz Hellas, κ.α.

Όπως όλοι έτσι κι εμείς φύγαμε με τα χέρια γεμάτα. Καθώς τα σχολεία μόλις έκλεισαν και οι κόρες μου λατρεύουν το διάβασμα (καμιά φορά μάλιστα φτάνουν σε ακραίες καταστάσεις για να τους πάρω καινούργια βιβλία) είναι ενθουσιασμένες με τα νέα τους βιβλία. Τα χρήματα που ξοδέψαμε μπορεί να μην ήταν πολλά, αλλά είναι σπουδαίο να ξέρεις ότι θα διατεθούν σε καλό σκοπό. Ενθαρρυντικό επίσης που είδαμε εταιρείες της βαριάς βιομηχανίας, που δεν έχουν άμεση σχέση με τον καταναλωτή, να υποστηρίζουν τέτοιες ενέργειες.

Απολαμβάνοντας τη μουσική

Κάποια από τα νέα μας βιβλία

Διαβάζοντας τα βιβλία που μόλις αγόρασαν, στη σκιά του κήπου

Νέα αγαπημένη μας καλοκαιρινή συνήθεια: Να ξεκινάμε το καλοκαίρι μας με επίσκεψη στο bazaar βιβλίου του ΒΗΜΑ FM. Ραντεβού και του χρόνου!

Το post «Ένα βιβλίο είναι σαν ένας κήπος»: Bazaar βιβλίου στον κήπο του Μεγάρου για καλό σκοπό δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Το φετινό Ημερολόγιο έχει τίτλο «Γονέας του 21ου αιώνα – Διλήμματα και προοπτικές» και θίγει θέματα που απασχολούν τους σύγχρονους γονείς κάτω από το πρίσμα της δύσκολης εποχής που διανύουμε. Τα κείμενα προσεγγίζουν το δύσκολο ρόλο του γονέα του 21ου αιώνα από διάφορες πλευρές και μας βοηθούν να προβληματιστούμε και να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα.

Στο κείμενό μου «Η ζωή μας online» το οποίο δημοσιεύω σήμερα εδώ, μιλάω για το internet και για το πώς έχει αλλάξει τη ζωή μας, αλλά και για το τι έχει να κερδίσει ένας γονέας που  δραστηριοποιείται online. Ολόκληρο το βιβλίο είναι ενσωματωμένο στην ηλεκτρονική του μορφή στο τέλος του post, αλλά μπορείτε επίσης να το κατεβάσετε σε μορφή pdf από το blog Το σχολείο του Μέλλοντος των Εκπαιδευτηρίων Δούκα.

Γονέας του 21ου αιώνα – Ημερολόγιο Εκπαιδευτηρίων Δούκα

Η ζωή μας online

Η τεχνολογία και το internet έχουν αλλάξει τη ζωή μας. Έχουν αλλάξει τον τρόπο που επικοινωνούμε, που ενημερωνόμαστε, που αλληλοεπιδρούμε. Έχουν επίσης επηρεάσει καθοριστικά και τη ζωή μας ως γονείς.

Τα παλιά τα χρόνια, μία μαμά έπαιρνε πληροφορίες, βοήθεια και υποστήριξη από την οικογένεια της, τους φίλους της, τη γειτονιά.  Σήμερα που πολλοί από εμάς ζούμε σε μεγάλες πόλεις, που έχουμε την οικογένεια και τους φίλους μας μακριά και που δουλεύουμε με φρενήρεις ρυθμούς, το internet είναι ένα μέσο για να μοιραστούμε τις σκέψεις μας, να διαβάσουμε τις απόψεις άλλων γονέων, να πάρουμε έμπνευση, να ανακαλύψουμε ιδέες διαχείρισης χρόνου και οργάνωσης σπιτιού. Το internet είναι μία νέα γειτονιά, που μας δίνει τη δυνατότητα να συνδεθούμε με μία κοινότητα υποστήριξης, φιλίας και ανταλλαγής πληροφοριών, αναβιώνοντας έτσι το πολύτιμο δίκτυο που υπήρχε τα παλιά χρόνια, αλλά τώρα έχει εκλείψει.

Πριν από 5 χρόνια, τότε που το Facebook και το Twitter ήταν για μένα άγνωστες λέξεις, έχοντας γνωρίσει τον κόσμο του blogging μέσα από ξένα blogs, αλλά χωρίς να έχω ανακαλύψει ακόμα τα αντίστοιχα Ελληνικά, αποφάσισα να ξεκινήσω κι εγώ το δικό μου blog αποκτώντας έτσι τη δική μου γωνιά στο internet. Ο πρωταρχικός μου στόχος ήταν να καταγράψω στιγμιότυπα από τη ζωή των παιδιών μου για να τα θυμάμαι για πάντα – όπως ακριβώς κάνουμε όταν τραβάμε φωτογραφίες για να κρατήσουμε ζωντανές τις αναμνήσεις. Παράλληλα η σκέψη ότι τα παιδιά μεγαλώνοντας θα μπορούσαν να ανατρέξουν σε όλες αυτές τις ανέμελες στιγμές της παιδικής τους ηλικίας και να τις ξαναζήσουν, ήταν ένα μεγάλο κίνητρο για να ξεκινήσω.

Ένιωθα επίσης την ανάγκη να μοιραστώ. Να γράψω τις σκέψεις μου ανοιχτά και όχι σε ένα προσωπικό ημερολόγιο στο οποίο θα είχα πρόσβαση μόνο εγώ. Ήθελα να μοιράζομαι όσα μαθαίνω ως μαμά και να τα αφήσω «κληρονομιά» για όποιον επιθυμούσε αργότερα να τα διαβάσει.

Η μητρότητα είναι δύσκολη. Το να μεγαλώνεις παιδιά είναι δύσκολο. Η εικόνα της τέλειας οικογενειακής ζωής όπως παρουσιάζεται στα περιοδικά και στις διαφημίσεις είναι παραπλανητική. Η τέλεια ζωή δεν υπάρχει και η επιδίωξή της μας παραλύει. Μέσα από το internet, απλοί γονείς σαν κι εμάς μοιραζόμαστε καθημερινά προσωπικές εμπειρίες και  γινόμαστε έτσι εκδότες του δικού μας «περιοδικού» το οποίο τις περισσότερες φορές αποτυπώνει μια πιο αυθεντική εικόνα της ζωής, από αυτήν που παρουσιάζεται στα μέσα.  Νιώθουμε την ανάγκη να γράψουμε τη δική μας ιστορία περιγράφοντας την αλήθεια. Και η αλήθεια είναι ότι το μεγάλωμα των παιδιών έχει και χαρές και δυσκολίες. Έχει και διασκεδαστικές στιγμές αλλά έχει και στιγμές παράνοιας και τρέλας. Η ζωή σου αλλάζει, αγωνιάς, τρέχεις, πιέζεσαι, κλείνεσαι, χάνεις τον εαυτό σου. Κανείς δεν είναι προετοιμασμένος για το δύσκολο ρόλο του γονέα. Αν ξέρεις όμως τι να περιμένεις, μπορείς να ανταποκριθείς καλύτερα στον απαιτητικό αυτό νέο ρόλο.

Έτσι μέσα από το blogging και τα social media έχουμε δημιουργήσει φιλίες, ομάδες, κοινότητα. Μιλάμε, διαβάζουμε, αλληλοϋποστηριζόμαστε, αστειευόμαστε, κάνουμε σοβαρές συζητήσεις, ψάχνουμε λύσεις, μοιραζόμαστε links, γνώσεις και  στιγμές. Το internet δεν είναι μια άλλη ζωή διαφορετική από την «κανονική» μας, είναι η επέκτασή της. Με τους φίλους της κανονικής μας ζωής μιλάμε και online και οι online φίλοι γίνονται συχνά και offline φίλοι. Γιατί στη γειτονιά του internet έχοντας πλέον πρόσβαση σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, δεν αργείς να εντοπίσεις εκείνους που σκέφτονται σαν κι εσένα, έχουν τις ίδιες αξίες με εσένα ή περνάνε ακριβώς τις ίδιες καταστάσεις με εσένα.

Είναι εύκολο βέβαια σε αυτό το τεράστιο κοκτέιλ πάρτι που είναι το internet  – όπως το αποκαλεί ο Seth Godin – να παρασυρθούμε από την ανταλλαγή likes και μηνυμάτων και να μπερδέψουμε τη συντροφικότητα με τις πραγματικές σχέσεις. Αν όμως φροντίσουμε να επιλέγουμε προσεκτικά τους ανθρώπους με τους οποίους θα συναναστραφούμε – όπως κάνουμε άλλωστε και στην καθημερινή μας ζωή – και συνεχώς φιλτράρουμε, απορρίπτουμε και επιλέγουμε, θα οδηγηθούμε σε εξαιρετικά αξιόλογους ανθρώπους με τους οποίους μπορούμε τελικά να καλλιεργήσουμε πραγματικές σχέσεις και φιλίες.

Για κάποιους από εμάς που μεγαλώσαμε στην προ-internet εποχή, η εξοικείωση με την τεχνολογία απαιτεί κάποιο χρόνο και προσπάθεια. Η προσπάθεια όμως αυτή αξίζει. Όχι μόνο για το networking και την υποστήριξη, αλλά και γιατί το διαδίκτυο είναι μία από τις γλώσσες επικοινωνίας των παιδιών. Τα παιδιά μας είτε είναι ήδη στο internet είτε θα είναι σε λίγα χρόνια. Ας εξοικειωθούμε λοιπόν με αυτή τη γλώσσα για να μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε καλύτερα μαζί τους, αλλά και για να τους δείξουμε με το παράδειγμά μας πώς χρειάζεται να συμπεριφέρονται στην ζωή τους online. Ή αν τα παιδιά είναι ακόμα μικρά ας προετοιμαστούμε κατάλληλα ώστε όταν θα φτάσουν στη σωστή ηλικία, να τα βοηθήσουμε να το εξερευνήσουν και να τα προφυλάξουμε από τις κακοτοπιές του.

Σε κακοτοπιές όμως μπορεί να μας οδηγήσει και η υπερέκθεση ή το μοίρασμα χωρίς όρια. Υπάρχουν στιγμές που είναι προτιμότερο να τις κρατάμε ιδιωτικές. Τα όρια ιδιωτικότητας διαφέρουν για τον καθέναν από εμάς και είναι απολύτως σεβαστά, αλλά ας τα έχουμε προκαθορίσει με συνειδητό και υπεύθυνο τρόπο. Πάντα όμως χρειάζεται μέτρο, σωστή αξιολόγηση, ισορροπία και απόλυτη συναίσθηση ότι το internet γράφεται με στυλό  – όχι με μολύβι – επομένως κάθε τι που μοιραζόμαστε παραμένει online για πάντα.

Όρια επίσης σημαίνει να ξέρουμε πότε να αποσυνδεόμαστε. Mε τα smart phones είμαστε πλέον συνεχώς συνδεδεμένοι, ακόμα και όταν απομακρυνόμαστε από τον υπολογιστή μας. Το να μοιράζεσαι μικρές καθημερινές στιγμές κατά τη διάρκεια της ημέρας σου έχει την αξία του. Αλλά ας μην το παρακάνουμε και χάσουμε την ομορφιά ενός υπέροχου ηλιοβασιλέματος ή αφήσουμε το φαγητό να κρυώσει ή χάσουμε τη μισή θεατρική παράσταση του παιδιού προκειμένου να τραβήξουμε την τέλεια φωτογραφία ή να στείλουμε το τέλειο status update. Η μαγεία ξεκινάει όταν πάρεις τα μάτια σου από την οθόνη και επιλέξεις να ζήσεις τη στιγμή με όλες σου τις αισθήσεις. Η στιγμή περνάει και χάνεται. Η ζωή είναι μικρή και τελειώνει γρήγορα ακόμα και αν την μοιράζεσαι online. Ας τη ζούμε κάθε μέρα με όλες μας τις αισθήσεις.

Το post “Η ζωή μας online”: Το κείμενό μου για την έκδοση των Εκπαιδευτηρίων Δούκα δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Το φετινό Ημερολόγιο που πλέον έχει εκδοθεί κι έχει τίτλο «Εδώ ή αλλού; Το δίλημμα της επιλογής», είναι αφιερωμένο στο θέμα που απασχολεί ένα μεγάλο αριθμό Ελλήνων τον τελευταίο καιρό: Να παραμείνουμε ΕΔΩ ή να αναζητήσουμε την τύχη μας ΑΛΛΟΥ; Πάνω στο συγκεκριμένο θέμα τοποθετούνται Υπουργοί, Σύγχρονοι Στοχαστές, Συγγραφείς, Δημοσιογράφοι, Επιχειρηματίες αλλά και απλοί γονείς όπως εγώ και ο Χρήστος από την ομάδα Μαμά…δες, Μπαμπά…δες που μέσω του internet είμαστε σε επαφή καθημερινά με εκατοντάδες άλλους γονείς.

Δημοσιεύω εδώ το κείμενό μου που έχει τίτλο «Η ελευθερία της επιλογής», ενώ ολόκληρο το βιβλίο μπορείτε να βρείτε στην ηλεκτρονική του μορφή στο τέλος του post ή στο blog Το σχολείο του Μέλλοντος των Εκπαιδευτηρίων Δούκα.

Εδώ ή αλλού; Ημερολόγιο Εκπαιδευτηρίων Δούκα

Η Ελευθερία της Επιλογής

Η χώρα βρίσκεται στη δίνη μιας πρωτοφανούς κρίσης. Μιας κρίσης που έχει αγγίξει τη ζωή μας, απειλεί την καθημερινότητά μας, επηρεάζει τη συναισθηματική μας ισορροπία. Φίλοι χάνουν τη δουλειά τους, εισοδήματα συρρικνώνονται, πενιχρές συντάξεις ψαλιδίζονται ακόμα περισσότερο.

Όλοι αναζητούν διέξοδο. Διέξοδο από τη μιζέρια, διέξοδο από τη θλίψη, διέξοδο από την οικονομική πίεση. Η ερώτηση «να μείνω ή να φύγω» έχει γίνει πιο επίκαιρη από ποτέ. Είναι και πάλι στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Ποια είναι η σωστή απάντηση; Υπάρχει σωστή απάντηση; Υπάρχει εύκολη απάντηση; Μακάρι να υπήρχε.

Είμαι ευγνώμων που έχω ζήσει στο εξωτερικό. Έκανα μέρος των σπουδών μου στη Γαλλία και όταν παρουσιάστηκε αργότερα η ευκαιρία να ζήσω στη Γερμανία και στην Αγγλία την εκμεταλλεύτηκα. Ξέρω λοιπόν πώς είναι. Ξέρω τι σημαίνει να φεύγεις από τη χώρα σου για να πας να ζήσεις έξω.

Θυμάμαι έντονα εκείνη την πρώτη απογείωση αεροπλάνου από Αθήνα προς τη νέα μου ζωή. Ήταν συναισθηματικά φορτισμένη. Θυμάμαι τη θέση που καθόμουν στο αεροπλάνο. Θυμάμαι τον ήλιο έξω από το παράθυρο. Θυμάμαι τον υπόκωφο θόρυβο των κινητήρων που φάνταζε πιο δυνατός από άλλες φορές. Θυμάμαι τη θάλασσα από ψηλά. Θυμάμαι τα συναισθήματα του ενθουσιασμού για το νέο ξεκίνημα, το σκίρτημα για το άγνωστο και τον κόμπο στο λαιμό για όσα άφηνα πίσω.

Ξέρω λοιπόν πώς είναι. Ξέρω τι κέρδισα. Ξέρω πόσο ωρίμασα. Και για αυτό θα συμβούλευα όσους το θέλουν διακαώς, να φύγουν. Αν είναι το όνειρο της ψυχής τους, ας το κάνουν, ας το ζήσουν, ας το απολαύσουν, όπως ακριβώς έκανα κι εγώ. Χωρίς το βάρος ότι εγκαταλείπουν τη χώρα τους και χωρίς ενοχές. Γιατί η ζωή είναι δική τους και κάποτε θα μετανιώσουν περισσότερο για τα πράγματα που δεν έκαναν παρά για εκείνα που έκαναν.

Τι γίνεται όμως με όσους σκέφτονται να φύγουν χωρίς να το θέλουν πραγματικά; Αν απλά νιώθουν εξαναγκασμένοι; Τότε το πράγμα αλλάζει. Τότε θέλει πολύ περισσότερη σκέψη. Η ζωή στο εξωτερικό δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πουθενά η ζωή δεν είναι εύκολη υπόθεση. Οι αλλαγές είναι δραματικές και αλλεπάλληλες παντού. Και επηρεάζουν, λίγο ή πολύ, όλες τις χώρες του κόσμου.

Διάβασα κάποτε το «Acres of diamonds» ένα βιβλίο με την ιστορία ενός άντρα που ήθελε τόσο πολύ να βρει διαμάντια, που πούλησε το σπίτι του κι έφυγε ξεκινώντας ένα μάταιο αγώνα αναζήτησης τους. Ο νέος ιδιοκτήτης του σπιτιού όμως ανακάλυψε ένα πλούσιο αδαμαντωρυχείο στην πίσω αυλή. Κι έτσι άρχισα να αναρωτιέμαι: Μήπως υπάρχουν και στην Ελλάδα αδαμαντωρυχεία που πρέπει να ανακαλύψουμε; Εγώ προσωπικά επέστρεψα για να ψάξω περισσότερο. Κι έμεινα εδώ. Έχω πλέον οικογένεια, έχω δυο μικρά παιδιά στο σχολείο και η ζωή μου στο εξωτερικό μοιάζει μια μακρινή, γλυκιά ανάμνηση.

Έχω όμως συνειδητοποιήσει ότι ο κόσμος για τον οποίο προετοιμαστήκαμε ως γενιά δεν υπάρχει πια. Οι καιροί άλλαξαν. Η συμβουλή που μας έδιναν οι γονείς μας «να είσαι καλός μαθητής για να σπουδάσεις και να βρεις μια καλή δουλειά» είναι απαρχαιωμένη. Δεν υπάρχουν πια «καλές δουλειές», τουλάχιστον όχι για όλους.

Ας σταματήσουμε να παροτρύνουμε κι εμείς τα παιδιά μας να γίνουν γιατροί ή δικηγόροι και να αναζητήσουν μία θέση στο δημόσιο ή σε μία μεγάλη εταιρεία πιστεύοντας ότι αυτή είναι η σίγουρη συνταγή επιτυχίας. Ναι αν το θέλουν, όχι για να εξασφαλιστούν. Ας δώσουμε βάση στην εκπαίδευσή τους γενικότερα και όχι μόνο στις ακαδημαϊκές τους γνώσεις, οι οποίες από μόνες τους δεν συνεπάγονται οικονομική επιτυχία ή ευτυχία.

Ας αλλάξουμε αυτά που διδάσκουμε στα παιδιά. Ας τα μάθουμε να σκέφτονται, να παίρνουν ρίσκο, να αποτυγχάνουν, να διαφέρουν, να επιχειρούν, να νιώθουν ευγνωμοσύνη, να βλέπουν την ομορφιά γύρω τους. Ας τους διδάξουμε τις αξίες μας. Ας γίνουμε παράδειγμα προς μίμηση. Ας μεγαλώσουμε την επόμενη γενιά ηγετών.

Ας αντικαταστήσουμε τη σκέψη «Δεν μπορώ να κάνω τίποτα» με τη σκέψη «Αλήθεια, τι μπορώ να κάνω;» Η πρώτη κατεβάζει τα ρολά του μυαλού και σταματάει τη ροή των σκέψεων ενώ η δεύτερη γεννά απαντήσεις.

Ας ξεκινήσουμε τη δική μας επιχειρηματική δραστηριότητα, ας καινοτομήσουμε, ας αρχίσουμε να δημιουργούμε πλούτο.

Ας μιλήσουμε, ας ανοιχτούμε, ας δικτυωθούμε. Ας αρχίσουμε να γράφουμε στο δικό μας blog. Ας μοιραστούμε τις σκέψεις μας και τα πιστεύω μας. Ας αφήσουμε το αποτύπωμά μας.

Και ας μην ξεχνάμε το σημαντικότερο περιουσιακό μας στοιχείο που είναι το μυαλό μας. Ας επενδύσουμε στον εαυτό μας και στον τρόπο σκέψης μας, ας μορφωνόμαστε, ας διαβάζουμε, ας επιλέγουμε προσεκτικά τους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρεφόμαστε. Ας περνάμε χρόνο με όσους μας γεμίζουν ενέργεια κι ας απομακρύνουμε όσο μπορούμε από κοντά μας όσους μας αποθαρρύνουν ή απομυζούν τη ζωτικότητά μας.

Η απόφαση να φύγεις ίσως είναι λυτρωτική. Γιατί αισθάνεσαι ότι παίρνεις τον έλεγχο της κατάστασης στα χέρια σου. Το ίδιο όμως μπορεί να είναι και η απόφαση να μείνεις, αν συνειδητοποιήσεις ότι η τελική επιλογή για το πώς θα παίξεις τα χαρτιά που βρίσκονται στα χέρια σου είναι δική σου.

Ο Dr. Victor Frankl που έζησε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης γράφει στο βιβλίο του «Το Νόημα της Ζωής»

«Εμείς που ζήσαμε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, θυμόμαστε εκείνους οι οποίοι κυκλοφορούσαν από παράπηγμα σε παράπηγμα παρηγορώντας τους άλλους, δίνοντας το τελευταίο κομμάτι από το ψωμί τους.

Μπορεί να ήταν λιγότεροι αριθμητικά, αποτελούσαν όμως σαφή απόδειξη, ότι μπορείς να στερήσεις τα πάντα από έναν άνθρωπο, εκτός από ένα πράγμα: την ελευθερία να επιλέξει τη στάση που θα τηρήσει σε κάθε δεδομένη κατάσταση, την ελευθερία να επιλέξει το δικό του τρόπο συμπεριφοράς.»

Έχουμε κι εμείς την ελευθερία να επιλέξουμε τη στάση μας, να πάρουμε τις αποφάσεις μας και να περπατήσουμε το δικό μας δρόμο, εδώ ή στο εξωτερικό. Ό,τι κι αν αποφασίσουμε, ας το κάνουμε με θάρρος και πάθος. Η επιλογή – και η ζωή – είναι δική μας.

Το post “Η Ελευθερία της Επιλογής”: Το κείμενό μου για την έκδοση των Εκπαιδευτηρίων Δούκα δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.