Ένα παιδί που διαβάζει καταλαβαίνει καλύτερα τον κόσμο γύρω του, μαθαίνει να σκέφτεται και να εκφράζεται, αυξάνει τις γνώσεις του, ταξιδεύει με τη φαντασία του, εξελίσσεται συναισθηματικά, διευρύνει τους ορίζοντές του και διασκεδάζει – για να αναφέρω μερικά μόνο από τα οφέλη!

Πώς λοιπόν θα βοηθήσουμε τα παιδιά να αγαπήσουν τα βιβλία;

Παρ’ όλο που δεν υπάρχει μαγική συνταγή, ας δούμε κάποιες ιδέες:

Όταν είναι μικρά, ξεκινάμε να τους διαβάζουμε παραμύθια ή ιστορίες την ώρα του βραδινού καληνυχτίσματος.

Καθώς μεγαλώνουν, εξακολουθούμε να τους διαβάζουμε, δημιουργούμε ζεστές γωνιές ανάγνωσης μέσα στο σπίτι, τα ενθαρρύνουμε να επιλέξουν βιβλία που περιστρέφονται γύρω από τα ενδιαφέροντά τους ώστε αρχίσουν να διαβάζουν μόνα τους, τους δείχνουμε πόσο απολαμβάνουμε ΕΜΕΙΣ το διάβασμα, επισκεπτόμαστε μαζί βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες, τα ενθαρρύνουμε να ζωγραφίσουν ή να υποδυθούν τους πρωταγωνιστές των βιβλίων και συζητάμε για όσα διάβασαν.

Σήμερα όμως θα μοιραστώ μαζί σας την πιο εμπνευσμένη ιδέα!

Μου την έστειλε η Πέρση, που είναι αναγνώστρια του Aspa Online και πήρε την πρωτοβουλία να μου γράψει με αφορμή μια σχετική δημοσίευση που έκανα στο Facebook.

Η Πέρση Ντούλια λοιπόν, είναι από τα Ιωάννινα, είναι μαμά δύο παιδιών 9 και 13 ετών και είναι βιβλιοθηκονόμος και διευθύντρια στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Κόνιτσας. Να τι μου έγραψε:

Στο σπίτι διαβάζουμε όλοι πολύ. Εγώ είμαι βιβλιοθηκονόμος σε δημόσια βιβλιοθήκη, οπότε η πρόσβαση σε βιβλία που θεωρώ αξιόλογα- είτε για ενήλικες, είτε για παιδιά- είναι εύκολη. Ο γιος μου όταν ήταν βρέφος ήταν πολύ ζωηρός και το μόνο πράγμα που τον ηρεμούσε ήταν βιβλία με εικονογράφηση που του άρεσε. Η κόρη μου από την πρώτη μέρα που επιστρέψαμε σπίτι μετά το μαιευτήριο άκουγε καθημερινά τα παραμύθια που διάβαζα στον αδερφό της. Κάθε βράδυ, ακόμα και τώρα που είναι 9 και 13 ετών, εγώ ή ο πατέρας τους εξακολουθούμε να τους διαβάζουμε λίγο πριν κοιμηθούν.

Παρόλα αυτά, το στοίχημα της αγάπης για την ανάγνωση μη σχολικών βιβλίων κερδίζεται μόνο όταν το παιδί πιάσει στα χέρια του ένα βιβλίο της επιλογής του και το διαβάσει ΜΟΝΟ του. Και μετά όταν ζητήσει κι άλλο…κι άλλο…

Όταν λοιπόν τα παιδιά μου τελείωσαν την Α’ Δημοτικού και ήταν πλέον σε θέση να διαβάζουν, τους χάρισα ένα σημειωματάριο. Το ονόμασα “ημερολόγιο ανάγνωσης”.  Στην πρώτη σελίδα του έγραψα ένα μικρό κείμενο για το τι σημαίνει “ανάγνωση για ευχαρίστηση” και την ημερομηνία. Τους ζήτησα να σημειώνουν σε αυτό τον τίτλο και το συγγραφέα από κάθε βιβλίο που διαβάζουν, την ημερομηνία και στο τέλος να βάζουν το +, αν τους άρεσε, το -, αν δεν τους άρεσε και ένα αστέρι, αν το λάτρεψαν. Μέχρι σήμερα το τηρούν και οι δύο ευλαβικά!

Θα ήθελα να έχει σκεφτεί και η μητέρα μου να μου δώσει κάτι αντίστοιχο. Σκέψου πόσες εκατοντάδες βιβλία έχουμε διαβάσει και θα διαβάσουμε και πόσα από αυτά πραγματικά θυμόμαστε. Μόνο όσα έχουμε στην προσωπική μας βιβλιοθήκη και τα βλέπουμε καθημερινά. Από τα υπόλοιπα, ελάχιστα θυμόμαστε…

Το “ημερολόγιο” είναι ένας τρόπος για να μην ξεχάσουμε κανένα. Ούτε το πρώτο πρώτο βιβλίο που αναγνώσαμε μόνοι μας, ούτε το αγαπημένο μας βιβλίο στα 10, στα 20, στα 30 ή στα 50 μας!

ΥΓ.: Μπορούμε να τηρούμε το ημερολόγιο μας σε αρχείο excel, ώστε να μας διευκολύνει σε κάποια αναζήτηση ή ομαδοποιήσεις. Θεωρώ ότι το έντυπο, που θα βλέπουμε ακόμη και τις αλλαγές του γραφικού χαρακτήρα με την πάροδο των ετών και που θα βρίσκεται στη βιβλιοθήκη μας, έχει άλλη ΜΑΓΕΙΑ!

Η μεγάλη σύμπτωση είναι ότι λίγο πριν να μου στείλει η Πέρση το email, έκανα μία μικρή ανακατάταξη στη βιβλιοθήκη του σπιτιού μου και έπιασα στα χέρια μου βιβλία που δεν θυμόμουν καθόλου! Θυμόμουν ότι ήταν αξιόλογα αλλά δεν θυμόμουν το περιεχόμενο και υποσχέθηκα στον εαυτό μου να τα ξαναδιαβάσω…

Και τι δε θα έδινα να είχα στα χέρια μου ένα δικό μου ημερολόγιο ανάγνωσης για να θυμάμαι πότε έχω διαβάσει το κάθε βιβλίο και αν μου άρεσε ή δεν μου άρεσε. Και το κυριότερο: Και τι δε θα ‘δινα να είχα δώσει ένα ημερολόγιο ανάγνωσης παιδιά! Ένα ημερολόγιο ανάγνωσης σε κάνει να αισθάνεσαι περήφανος για όσα έχεις ήδη διαβάσει και σου δίνει κίνητρο να συνεχίσεις!

Ζήτησα από την Πέρση να μου στείλει μια-δυο φωτογραφίες από τα ημερολόγια ανάγνωσης των παιδιών της για να μοιραστώ στο blog, το οποίο έκανε με μεγάλη χαρά. Να λοιπόν η πρώτη σελίδα του ημερολόγιου του γιου της (το 2013):

και η τελευταία (το 2018):

Να και η πρώτη σελίδα του ημερολογίου της κόρης:

Χαρίστε λοιπόν κι εσείς ένα όμορφο σημειωματάριο στα παιδιά και δείξτε τους πώς να ξεκινήσουν το δικό τους ημερολόγιο ανάγνωσης!

Ημερολόγιο Ανάγνωσης για εκτύπωση (δωρεάν)

Παρ’ όλα αυτά θέλοντας να σας βοηθήσω να εφαρμόσετε την ιδέα άμεσα, έφτιαξα ένα εκτυπώσιμο που μπορείτε να κατεβάσετε και να δώσετε στα παιδιά σήμερα κιόλας!

Τα παιδιά θα σημειώνουν την ημερομηνία, τον τίτλο του βιβλίου, τον συγγραφέα και την αξιολόγησή τους. Συν (+) αν τους άρεσε, μείον (-) αν δεν τους άρεσε και αστέρι (⭐) αν το λάτρεψαν.

Έρχεται σε δύο διαφορετικά σχέδια, το κόκκινο (με το αγόρι) και το κίτρινο (με το κορίτσι). Θα σας στείλω και τα δύο, ώστε να τυπώσετε αυτό που προτιμάτε!

Θέλετε να παραλάβετε το ημερολόγιο στο email σας δωρεάν; Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα και θα το λάβετε στη στιγμή!

Πέρση, σε ευχαριστούμε (και σας ευχαριστούμε όλους στην οικογένεια) για την έμπνευση! Σειρά μας τώρα…

Λάβετε θέσεις… Έτοιμοι… Ας βοηθήσουμε  τα παιδιά να αγαπήσουν τα βιβλία!

Το post Ημερολόγιο ανάγνωσης (για να αγαπήσουν τα παιδιά τα βιβλία) δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου μου e-book Επιστροφή στα Σχολεία: Πλήρης Οδηγός για Γονείς έκανα τις προάλλες την παραπάνω ερώτηση στους συνδρομητές του newsletter μου. 48% από τους γονείς απάντησαν ότι δεν ξέρουν πώς να χειριστούν το θέμα του διαβάσματος και ότι το διάβασμα είναι σημείο τριβής μέσα στο σπίτι. Αν λοιπόν αυτό το θέμα προβληματίζει κι εσάς, δεν είστε οι μόνοι. 1 στους 2 γονείς αντιμετωπίζουν αυτή την πρόκληση.

Η αλήθεια είναι ότι δε βοηθάω πια τις κόρες μου στο διάβασμα παρά μόνο περιστασιακά. Είναι ένα στοίχημα που κέρδισα όταν άρχισαν την Πρώτη δημοτικού, όταν η προσπάθειά μου είχε εστιαστεί στο να τις βοηθήσω να αποκτήσουν καλές συνήθειες διαβάσματος. Είμαι ευγνώμων που τα κατάφεραν, αλλά πιστεύω ότι έπαιξα κι εγώ το ρόλο μου σε αυτό. Κι έτσι μοιράζομαι αυτά που γνωρίζω ότι δουλεύουν. Στις επόμενες τάξεις του δημοτικού δεν απομακρύνθηκα εντελώς. Έδειχνα ειλικρινές ενδιαφέρον για τα μαθήματα, τσέκαρα τις εργασίες τους και παρ’ όλο που δεν με είχαν ανάγκη, ήμουν εκεί.

Αν το παιδί μας ξεκινάει τώρα Πρώτη δημοτικού είμαστε σε πλεονεκτική θέση. Βοηθάμε το παιδί να αποκτήσει  σωστές συνήθειες διαβάσματος τώρα! Η ζωή στο σπίτι θα είναι ευκολότερη – αλλά κυρίως η δική του ζωή θα είναι ευκολότερη! Αυτός θα πρέπει να είναι ο στόχος και όχι να παραδώσει μια τέλεια εργασία ή να πάρει ένα Α.

Αν το παιδί είναι μεγαλύτερο και δεν έχει μάθει να διαβάζει μόνο του, δε χάθηκαν όλα. Θέλει υπομονή, θέλει προσπάθεια και θέλει να εστιαστούμε στο να ελέγχουμε τη δική μας συμπεριφορά για να μειωθούν οι τριβές.

Σε κάθε περίπτωση δεν υπάρχουν μαγικά κόλπα. Δεν υπάρχει ένα τρικ που μπορούμε να κάνουμε και ως δια μαγείας το παιδί μας να μεταμορφωθεί σε σπουδαίο μαθητή. Αξίζει όμως να αφιερώσουμε χρόνο και ενέργεια για να βοηθήσουμε το παιδί να μάθει τον τρόπο. Δε θα πρέπει να μας νοιάζει o βαθμός. Γιατί αν μας νοιάζει ο βαθμός τότε ναι, μπορούμε να το βάλουμε κάτω και να το διαβάσουμε, ώστε να τα μάθει τέλεια. Αλλά θα έχουμε κάνει μια τρύπα στο νερό, γιατί προκειμένου να ξαναπάρει καλό βαθμό, θα χρειαστεί να ξαναμπούμε στην ίδια διαδικασία.

Το νόημα είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά να βρουν τη χαρά στο διάβασμα (αν όχι σε όλα τα μαθήματα σε κάποια) και να υιοθετήσουν καλές συνήθειες που θα τους ακολουθούν σε όλη τους τη ζωή.  Κάποια tips για παιδιά όλων των ηλικιών:

🍎 Μερικά παιδιά αποδίδουν καλύτερα όταν απομονώνονται στο δωμάτιό τους να διαβάσουν – έτσι ήμουν εγώ. Καθόμουν στο γραφείο μου με όλα τα απαραίτητα γύρω μου, έκλεινα την πόρτα και ξεκίναγα!

🍎 Όταν έγινα μαμά διαπίστωσα ότι μερικά παιδιά (όπως για παράδειγμα… τα παιδιά μου) αισθάνονται καλύτερα όταν διαβάζουν με την παρουσία τρίτων. Το διασκεδάζουν περισσότερο όταν έχουν παρέα! Για αυτό πολλές φορές οι κόρες μου διαβάζουν στο τραπέζι της κουζίνας για να είμαστε όλοι μαζί. Μια ιδέα λοιπόν είναι να αφήσουμε τα παιδιά να μελετήσουν κοντά μας, όσο εμείς κάνουμε δουλειές ή διαβάζουμε κάτι δικό μας. Αρκεί φυσικά να μην υπάρχει άλλο κόλλημα (π.χ. μικρότερο αδελφάκι ή φασαρία). Παρ’ όλο που οι ειδικοί λένε ότι ο χώρος διαβάσματος πρέπει να είναι σταθερός και να μην αλλάζει από μέρα σε μέρα (και δε διαφωνώ) οι κόρες μου απολαμβάνουν την περιστασιακή «αλλαγή τοπίου» και αποδίδουν.

Κάντε κλικ ΕΔΩ ή στο παρακάτω κουμπί και θα σας στείλω ένα απόσπασμα από το βιβλίο μου Επιστροφή στα Σχολεία: Πλήρης Οδηγός για γονείς, στη στιγμή!

🍎 Στις μέρες μας υπάρχουν διασκεδαστικότεροι τρόποι να μαθαίνει κανείς από τότε που ήμασταν εμείς μαθητές. Στη σελίδα Ηλεκτρονικά βοηθήματα και παιχνίδια για παιδιά δημοτικού διατηρώ μία λίστα με βοηθήματα που κάνουν τη μάθηση παιχνίδι!

🍎  Στο Ψηφιακό Σχολείο βρίσκουμε όλα τα βιβλία όλων των βαθμίδων από Πρώτη δημοτικού ως Τρίτη Λυκείου. Έτσι τα παιδιά μπορούν να έχουν πάντα πρόσβαση στα βιβλία τους απ’ όπου κι αν βρίσκονται και να ανατρέχουν στα βιβλία παλαιότερων τάξεων. Φυσικά δεν μπορούν πια να χρησιμοποιήσουν τη δικαιολογία «ξέχασα το βιβλίο στο σχολείο και δεν μπορώ να διαβάσω»!

🍎 Απαραίτητο βοήθημα για τα περισσότερα μαθήματα είναι ένα λεξικό. Αν έχουμε ένα μόνο μεγάλο λεξικό στο σπίτι, το τοποθετούμε σε κεντρικό σημείο ώστε να έχουν όλα τα παιδιά πρόσβαση. Εναλλακτικά ή συμπληρωματικά υπάρχουν online λεξικά. Η Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα είναι σπουδαία πηγή για οτιδήποτε έχει να κάνει με την Ελληνική Γλώσσα.

🍎 Όλοι θα συμφωνήσουμε πιστεύω ότι δεν είναι καλή ιδέα να κάνουμε εμείς μια εργασία αντί για τα παιδιά μας. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι απέχουμε ολοκληρωτικά από τη μαθητική τους ζωή. Ο Kenneth Kodeinger, καθηγητής στο Carnegie Mellon University λέει: «Πρέπει να βρούμε τη χρυσή τομή, τη σωστή ποσότητα βοήθειας που θα τα βοηθήσει να επιταχύνουν, χωρίς να τους στερήσει τη μάθηση. Το κλειδί είναι να είμαστε ευέλικτοι και ευπροσάρμοστοι. Να πεταγόμαστε να βοηθήσουμε όταν το παιδί κολλήσει και να οπισθοχωρούμε όταν ξεσκαλώσει».

🍎 Mε τον καιρό ο ρόλος μας θα γίνει περισσότερο καθοδηγητικός. Για παράδειγμα τον Ιούνιο η μεγάλη μου κόρη έδινε για πρώτη φορά εξετάσεις στο Γυμνάσιο. Της έδωσα λοιπόν κάποιες ιδέες για το πώς να διαχειρίζεται το χρόνο της καλύτερα. Και χαίρομαι που ήταν δεκτική στις συμβουλές μου και τις εφάρμοσε. Είναι τόσο ελπιδοφόρο ότι τα παιδιά μας γνωρίζουν ήδη τόσα περισσότερα απ’ όσα γνωρίζαμε εμείς στην ηλικία τους… Και δε μιλάω για ακαδημαϊκές γνώσεις. Μιλάω για τρόπο σκέψης και καλές συνήθειες. Για περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να διαβάσετε το post: Διαχείριση χρόνου: Έφαγες το βάτραχό σου σήμερα;

🍎 Οι συγκρίσεις δε βοηθάνε. Το να συγκρίνουμε το παιδί μας με άλλους συμμαθητές του ή με τα αδέλφια του δεν είναι και τόσο καλή ιδέα. Το κάθε παιδί έχει τα δικά του ταλέντα. O Μπαρίσνικωφ είχε πει: «Δεν προσπαθώ να χορέψω καλύτερα από τους άλλους. Προσπαθώ να χορέψω καλύτερα από τον εαυτό μου». Υπάρχει και ένα άλλο σπουδαίο ρητό που ταιριάζει εδώ (το οποίο  λανθασμένα αποδίδεται στον Αϊνστάιν): «Όλοι είναι ιδιοφυΐες. Αλλά αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο, θα ζήσει όλη του τη ζωή πιστεύοντας ότι είναι χαζό».

Το παραπάνω κείμενο είναι απόσπασμα από το νέο μου e-book Επιστροφή στα Σχολεία: Πλήρης Οδηγός για Γονείς. Αν θέλετε να πάρετε μια ακόμα γεύση από το βιβλίο, κάντε κλικ ΕΔΩ ή στο παρακάτω κουμπί και θα σας στείλω ένα απόσπασμα από το βιβλίο στη στιγμή!

Καλή σχολική χρονιά!

Photo by La Veu del País Valencià 

Το post Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά στο διάβασμα των μαθημάτων; δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Τώρα που πλησιάζουν ολοταχώς στην εφηβεία, νοσταλγώ τα χρόνια που ήταν μικρότερες. Τι παράνοια! Και όμως… Και τι δε θα ‘δινα να μπορούσα να ξαναζήσω κάποιες στιγμές που δεν χόρτασα αρκετά.

Βλέποντας τα πράγματα από απόσταση, οι στιγμές που μου λείπουν περισσότερο  είναι χωρίς καμία αμφιβολία εκείνες του βραδινού καληνυχτίσματος, παρ’ όλο που ήταν συχνά και οι πιο δύσκολες. Γιατί μερικές φορές εκείνη την ώρα ήμουν τόσο κουρασμένη που νόμιζα ότι θα καταρρεύσω, πριν να προλάβουν να αποκοιμηθούν.

Σε παλαιότερο post έχω αναφερθεί στο βραδινό καληνύχτισμα, περιγράφοντας 3 θετικές ερωτήσεις που μπορούμε να κάνουμε στα παιδιά, για να κλείσει η μέρα με μια θετική νότα.

Με αφορμή την κυκλοφορία της νέας σειράς της NIVEA Μαγικές Ιστορίες, στο σημερινό post ενώνω τις δυνάμεις μου με την NIVEA για να μιλήσω για κάτι ακόμα πιο μαγικό: Τις τρυφερές στιγμές του βραδινού διαβάσματος.

Γιατί οι στιγμές που τα παιδιά χώνονται στην αγκαλιά σου και ανοίγετε να διαβάσετε ένα παραμύθι μαζί, είναι πραγματικά μαγικές.

Αφήνεις πίσω σου έννοιες, προβλήματα, αγωνίες και μεταφέρεσαι σε έναν ονειρεμένο κόσμο μαζί τους.

Το παιδί ακούει εκείνη τη στιγμή την πιο ανακουφιστική φωνή στον κόσμο – τη δική σου. Λαμβάνει το μεγαλύτερο δώρο που θα μπορούσες να του κάνεις – την αμέριστη προσοχή σου. Αισθάνεται την ασφάλεια της πιο ζεστής αγκαλιάς του κόσμου – της δικής σου. Ονειρεύεται. Φαντάζεται. Αναπτύσσεται.

Εσύ από την άλλη έχεις στην αγκαλιά σου το πολυτιμότερο πλάσμα του κόσμου. Στη μύτη σου, έρχεται η μυρωδιά από τα μαλλιά του. Μια μυρωδιά μεθυστική, που θα ήθελες να μπορείς να τη βάλεις σε μπουκαλάκι και να την κρατήσεις για πάντα.

Θυμάμαι που καθόμουν στη μέση κι εκείνες χωνόντουσαν στην αγκαλιά μου, η μία από τη μία πλευρά και η άλλη από την άλλη. Σκεπαζόμασταν με μία κουβέρτα και ανοίγαμε το βιβλίο. Και το δωμάτιο πλημμύριζε με λέξεις και εικόνες. Με νεράιδες και ήρωες. Με λύκους και γουρουνάκια. Με λαγούς και χελώνες. Με πεντάμορφες και τέρατα.

Ο Einstein είχε πει: «Αν θέλεις τα παιδιά σου να γίνουν έξυπνα, διάβασέ τους παραμύθια. Αν θέλεις να γίνουν πιο έξυπνα διάβασέ τους περισσότερα παραμύθια.»

Μέσα από τα παραμύθια διδάχτηκαν τις αξίες της φροντίδας, της αγάπης και της στοργής, οι οποίες αναδεικνύονται και στα παραμύθια της σειράς Μαγικές Ιστορίες αντανακλώντας ταυτόχρονα τη φιλοσοφία της NIVEA.

Καθώς μεγάλωσαν και άρχισαν να διαβάζουν από μόνες τους, άρχισε σταδιακά να μειώνεται ο χρόνος που τους διάβαζα. Το διάβασμα όμως από τους γονείς δε χρειάζεται να καταργηθεί εντελώς! Οι ειδικοί λένε ότι τα οφέλη του διαβάσματος είναι πολλά, ακόμα κι αν τα παιδιά έχουν μεγαλώσει. Να κάποια από αυτά:

• Τα παιδιά ακούγοντας τους γονείς, μαθαίνουν πώς να διαβάζουν σωστότερα.
• Βελτιώνουν τις ακουστικές τους ικανότητες.
• Η υπόθεση του βιβλίου δίνει σε γονείς και παιδιά τροφή για συζήτηση.
• Τα παιδιά είναι σε θέση να ακούσουν πιο σύνθετα βιβλία από αυτά που μπορούν να διαβάσουν μόνα τους.
• Γονείς και παιδιά δένονται περισσότερο και περνούν ποιοτικό χρόνο μαζί.

Σήμερα πια, η ώρα της βραδινής μας προετοιμασίας είναι ευκολότερη από ποτέ. Ξεκινάνε τη διαδικασία από μόνες τους και όταν είναι έτοιμες μου λένε: «Μαμά θα μας καληνυχτίσεις;» Είναι το σύνθημά μου για να αφήσω ό,τι κάνω και να τους προσφέρω την προσοχή μου για λίγο.

Κάποιες φορές, όταν θα πάω στα δωμάτιά τους θα με περιμένουν με ένα βιβλίο στο χέρι. Και θα ρωτήσουν: «Μαμά θα μας διαβάσεις απόψε;» Μια ερώτηση που μοιάζει με μουσική στα αυτιά μου. Γιατί ξέρω ότι μπορούν να διαβάσουν. Ξέρω ότι δε με έχουν πια ανάγκη. Ξέρω ότι ούτε καν χωράνε στην αγκαλιά μου όπως παλιά στο βραδινό διάβασμα. Τις αγκαλιάζω και τα μακριά χέρια και πόδια τους, εξέχουν από παντού! Όμως η ερώτηση αυτή για μένα σημαίνει: «Εκείνο που θέλουμε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο αυτή τη στιγμή είναι να περάσουμε χρόνο μαζί σου. Και να ξαναζήσουμε τις μαγικές στιγμές που περνάγαμε μαζί όταν χωρούσαμε στην αγκαλιά σου κι εσύ μας διάβαζες.»

Η απάντηση είναι πάντα «ναι». Ίσως εγώ το έχω περισσότερη ανάγκη από εκείνες.

Το post Μαμά θα μας καληνυχτίσεις; δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

– Καληνύχτα Εβελίνα…

– Καληνύχτα μαμά. (Παίρνει μισοπεθαμένο ύφος) Εξασθενώ…

– Τι εννοείς;

– Εξασθενώ. Μου τελειώνει η έμπνευση.  Είναι θέμα χρόνου για να μου τελειώσουν οι ατάκες.

– Αυτό δεν είναι καλό.

– Κι αυτό συμβαίνει επειδή δεν έχω βιβλία.

– Μμμμ…. Πρέπει να πάμε βιβλιοπωλείο ε;

– Ναι! Αύριο πρέπει να πάμε. TO SITE ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΜΑΜΑ!

Δεν το συζητώ. Δημοσιεύω το post και φύγαμε για βιβλιοπωλείο. Αν της τελειώσουν οι ατάκες, η Εβίτα θα χρειαστεί να σηκώσει μόνη της το βάρος της κατηγορίας Ατάκες του blog. ΤΟ SITE ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙ!

photo by Linda Jordan

Το post Το site κινδυνεύει μαμά! δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Από τότε που τα κορίτσια ήταν μικρά, ο στόχος μου ήταν να τα βοηθήσω να ανεξαρτητοποιηθούν και να μη με χρειάζονται. Καμιά φορά για εμάς τους γονείς η σκέψη ότι τα παιδιά δε μας χρειάζονται είναι τρομαχτική – αλλά δεν θα έπρεπε. Εγώ πάντα λέω, «Ας με αγαπάνε και ας μη με χρειάζονται».

Έτσι οτιδήποτε έκανα, εμπεριείχε το ζητούμενο στόχο της ανεξαρτησίας. Από απλά πράγματα όπως το πώς να μάθουν να αυτοεξυπηρετούνται στην κουζίνα, μέχρι το πώς να σκέφτονται για να καταλήγουν σε αποφάσεις, προκειμένου να αρχίσουν να αναπτύσσουν τους μυς των αποφάσεών τους – όπως τους αποκαλώ εγώ.

Ένα από τα θέματα που με απασχολούσε πριν καν αρχίσουν σχολείο ήταν το θέμα της μελέτης στο σπίτι. Από τότε που ήταν ακόμα μωρά έλεγα ότι όταν θα αρχίσουν το σχολείο δε θα καθόμουν να τις διαβάζω εγώ. Δε με ενδιέφερε απλά να μπει η γνώση στο μυαλουδάκι τους, με ενδιέφερε πώς θα έμπαινε αυτή η γνώση στο μυαλουδάκι. Ήθελα να μελετούν μόνα τους και να μην είμαι εγώ εκείνη που θα τα πιέσει να το κάνουν.

Προσπάθησα λοιπόν από την πρώτη μέρα του Δημοτικού, να τις βοηθήσω να αποκτήσουν καλές συνήθειες διαβάσματος. Να είμαι παρούσα, να είμαι διαθέσιμη για βοήθεια, αλλά να μην τις «διαβάζω» εγώ. Δεν ξέρω αν είμαι τυχερή ή αν κάτι έκανα σωστά, πάντως «αποστολή εξετελέσθη» και τώρα πια, στην Τετάρτη και στη Δευτέρα δημοτικού, έχουν αναλάβει την ευθύνη των υποχρεώσεών τους στο θέμα των διαβασμάτων. Εκείνο που κάνω – όχι κάθε μέρα λόγω συνθηκών αλλά τις περισσότερες μέρες – είναι να τσεκάρω τα μαθήματά τους. Έτσι διαπιστώνω η ίδια την πρόοδό τους, είμαστε «στην ίδια σελίδα» και καταλαβαίνουν ότι νοιάζομαι και ενδιαφέρομαι.

Παρ’ όλο που το αντικείμενο των σπουδών μου είναι στο χώρο της εκπαίδευσης, πάντα αναρωτιέμαι αν η στάση μου σε διάφορα θέματα του σχολείου είναι σωστή και πάντα προσπαθώ να την τεκμηριώσω. Όταν λοιπόν συναντάω εκπαιδευτικούς, ρωτάω πάντοτε την άποψή τους για τα θέματα που με απασχολούν. Έτσι πριν από λίγες μέρες που προσκλήθηκα να γνωρίσω από κοντά τα εκπαιδευτήρια Ο Πλάτων μου δόθηκε η ευκαιρία να κάνω μία συζήτηση σε βάθος για το συγκεκριμένο θέμα με τον κύριο Γιώργο Κολιούση, που είναι εκπαιδευτικός στην Πρώτη δημοτικού. Αφού λοιπόν του συστήθηκα και του είπα δυο λόγια για μένα τον ρώτησα ξεκάθαρα: «Πρέπει να βοηθάμε το παιδί να διαβάσει; Ή να το αφήνουμε να είναι ανεξάρτητο;»

Ο κύριος Κολιούσης κατ’ αρχήν μου εξήγησε ότι η Πρώτη δημοτικού είναι μία τάξη με ιδιαίτερη σημασία. Και ότι στην Πρώτη υπάρχουν κάποια στοιχήματα που αν δεν τα κερδίσεις, το παιδί μπορεί να δυσκολευτεί στα επόμενα χρόνια και να αρχίσει να αισθάνεται ότι κάνει καταναγκαστικά έργα που πηγαίνει σχολείο.

«Όταν τα παιδιά φεύγουν από το νηπιαγωγείο και πηγαίνουν στην Πρώτη τα καθηλώνεις στα θρανία, όσο ελεύθερο κι αν είναι το πρόγραμμά σου, όσο κι αν κάνεις μία μαθητοκεντρική διδασκαλία. Στην πραγματικότητα τους αλλάζεις όλη τους τη ζωή. Στην Πρώτη, η περισσότερη δουλειά γίνεται στο σχολείο – ή τουλάχιστον έτσι πρέπει να γίνεται. Ο δάσκαλος κάνει το μάθημά του, τα παιδιά εκφράζουν τις απορίες τους και όταν επιστρέφουν στο σπίτι έχουν απλά να εξασκηθούν σε αυτό στο οποίο είναι ήδη προετοιμασμένα. Έτσι αφού ξεκουραστούν, παίξουν, μιλήσουν με τους γονείς τους, έχουν να κάνουν μια μικρή επανάληψη σε αυτά που έχουν ήδη προετοιμαστεί από τον δάσκαλο.

Σε αυτή την ηλικία, την πρώτη δημοτικού, τα παιδιά χρειάζονται κάποιον να τα οδηγεί. Την δουλειά την κάνει πάντα το παιδί – οι γονείς δηλώνουν απλά την παρουσία τους. Χρειάζεται δηλαδή ένας διακριτικός έλεγχος χωρίς ασφυκτικά πλαίσια.

Γιατί να υπάρχει αυτός ο έλεγχος; Είναι ένα μυστικό μεταξύ των δασκάλων και των γονέων: Για να προετοιμάσεις το παιδί ότι γυρνώντας στο σπίτι έχει ένα καθήκον, μία συγκεκριμένη δουλειά, ένα χρέος.

Μπορείς να το ρωτάς: ‘Έκανες παιδί μου την αντιγραφή;’ Να δείχνεις όμως ότι το εμπιστεύεσαι! Δε θα πει ψέματα. Άντε να το κρύψει μία φορά. Μπορείς να πεις, ‘Θα σε αφήσω για λίγο, πρέπει να μιλήσω λίγο στο τηλέφωνο.’ Απλά να ξέρει ότι κάποιος ξέρει ότι κάνει αυτή τη δουλειά.

Ο έλεγχος αυτός είναι στην ουσία έλεγχος δύο προσώπων. Του παιδιού, αν έχει μάθει, και του δασκάλου. Γιατί εγώ σαν δάσκαλος μπορεί να λέω ‘το παιδί είναι πανέτοιμο’ δεν πρέπει όμως κι εσείς, στη βάση μιας ισότιμης και ειλικρινούς σχέσης να με ελέγξετε; Δηλαδή όντως κάνω αυτά που έχω πει ότι θα κάνω;

Και μετά σιγά-σιγά τα παιδιά θα πάρουν τη σειρά τους και θα πηγαίνουν σπίτι και να κάνουν τα μαθήματά τους. Και σε επόμενες τάξεις θα έχουν μάθει να κάνουν τη δουλειά μόνα τους. Σε μερικές περιπτώσεις θα χρειαστούν περισσότερο τη βοήθεια των γονέων. Π.χ. μπορεί οι γονείς να χρειαστεί να τα βοηθήσουν να ψάξουν κάτι στον υπολογιστή ή σε μία εγκυκλοπαίδεια. Ή μπορεί ένας δάσκαλος να πει στους γονείς ‘πηγαίνετέ τα μια βόλτα στα βιβλιοπωλεία, βάλτε τα να διαλέξουν κάποια βιβλία. Βάλτε τα το βράδυ να σας διαβάσουν ένα παραμύθι.’

Πάντοτε όμως χρειάζεται μέτρο. Ούτε υπερβολικός έλεγχος, ούτε να τα αφήσουμε όλα στην τύχη.»

Κάπως έτσι νομίζω ότι έγιναν τα πράγματα και στη δική μας την περίπτωση στην Πρώτη και τώρα όντως τα παιδιά έχουν αναλάβει την ευθύνη των υποχρεώσεών τους. Ωστόσο μου δημιουργήθηκε ένα εύλογο ερώτημα το οποίο και έθεσα:

«Κι αν οι γονείς τα έχουν κάνει θάλασσα; Αν προσπάθησαν να βοηθήσουν τα παιδιά με το λάθος τρόπο και τα πράγματα έχουν ξεφύγει; Υπάρχει τρόπος να διορθωθούν;»

Η απάντηση ήταν καθησυχαστική:

«Έχω μάθει το εξής: Ό,τι και να γίνει, κάθε βράδυ έρχεται το σκοτάδι και κάθε πρωί έρχεται το φως. Κάθε μέρα είναι μία καινούργια μέρα. Μπορείς να ξεκινήσεις πάντοτε από την αρχή. Με τα παιδιά δεν υπάρχει μαγικό ραβδάκι. Πρέπει πάντα να έχεις υπομονή. Όταν νομίζεις ότι έχεις φτάσει τα όριά σου, χαμήλωσε λίγο ακόμα τον πήχη και δώσε μία τελευταία ευκαιρία στην τελευταία ευκαιρία. Έτσι πρέπει να το βλέπουμε πάντα. Είναι παιδιά. Δεν είναι μηχανήματα, δεν είναι ένας εκτυπωτής που έχει χαλάσει και είτε θα σου εκτυπώσει τη σελίδα είτε όχι, είναι παιδιά. Οφείλουμε να είμαστε υπομονετικοί, να επιμένουμε και να βλέπουμε τα πράγματα πάντα θετικά και αισιόδοξα.»

——–
Ευχαριστώ τον κύριο Κολιούση για τις πολύτιμες πληροφορίες που μοιράστηκε μαζί μου αλλά και για το θετικό μήνυμα που όλοι χρειάζεται να θυμόμαστε: «Η κάθε μέρα είναι μια καινούργια μέρα και μπορείς να ξεκινήσεις πάντοτε από την αρχή.»

Κάντε κλικ ΕΔΩ ή στο παρακάτω κουμπί και θα σας στείλω ένα απόσπασμα από το βιβλίο μου Επιστροφή στα Σχολεία: Πλήρης Οδηγός για γονείς, στη στιγμή!

Photo by ND Strupler

Το post Διάβασμα στο σπίτι: Βοηθώντας τα παιδιά να αποκτήσουν καλές συνήθειες δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Χθες δημοσιεύτηκε στον Ελεύθερο Τύπο η συνέντευξη που είχα δώσει για το αν οι γονείς πρέπει να πιέζουν τα παιδιά να διαβάζουν το καλοκαίρι. Στη συνέντευξη – την οποία μπορείτε να διαβάσετε εξ’ ολοκλήρου στα links που βρίσκεται στο τέλος του post – μίλησε μία ακόμα μητέρα και μία ψυχολόγος και είχαμε και οι τρεις κοινή τοποθέτηση.

Δημοσιεύω παρακάτω την εισαγωγή του άρθρου και το δικό μου απόσπασμα:

Η μάχη του καλοκαιρινού διαβάσματος μεταξύ παιδιών και γονέων είναι θέμα που αποτελεί σημείο τριβής καθ’ όλη τη διάρκεια των θερινών διακοπών και ιδιαίτερα τον Αύγουστο, το τελευταίο καλοκαιρινό μήνα πριν από την επιστροφή στα θρανία. Φαίνεται όμως, ότι και σε αυτή την περίπτωση την αλήθεια όντως τη μαθαίνεις από… μικρό, καθώς ειδικοί αναφέρουν ότι οι γονείς δεν πρέπει να πιέζουν τα παιδιά τους να ασχολούνται με σχολικά θέματα! Η φετινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα δύσκολη για τους λιλιπούτειους, οι οποίοι αντιλαμβάνονταν τα οικογενειακά προβλήματα και αγωνιούσαν μαζί με τους ενήλικες. Έτσι ψυχολόγοι αναφέρουν ότι το καλοκαίρι τα παιδιά πρέπει να ξεκουραστούν και να… γεμίσουν τις μπαταρίες τους για τη νέα χρονιά.

…
Αντίστοιχη είναι και η άποψη της κ. Άσπας Τσαμαδή, επίσης μητέρας δύο κοριτσιών ηλικίας εννέα και επτά ετών: “Εγώ προσωπικά δεν πιέζω τα παιδιά να διαβάζουν το καλοκαίρι, αλλά αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό για μένα μιας και δεν τα πιέζω ούτε το χειμώνα! Αυτό που προσπαθώ να κάνω είναι να καθοδηγώ τα παιδιά μου να αναλαμβάνουν μόνα τους τις ευθύνες τους, και αυτό ισχύει τόσο για τα μαθήματά τους όσο και για όλες τους τις υποχρεώσεις. Επειδή ακριβώς η μόρφωσή τους με ενδιαφέρει, θέλω να αγαπήσουν το διάβασμα και όχι να διαβάζουν επειδή τα πιέζω ή τα ελέγχω ή γκρινιάζω”.

“Το καλοκαίρι δίνει πάντα πολλές νέες ευκαιρίες για μάθηση. Τα παιδιά αλλάζουν περιβάλλον, βλέπουν νέα μέρη, ταξιδεύουν, κάνουν καινούργιους φίλους. Εκτίθενται συνεχώς σε νέες πληροφορίες”, αναφέρει η κυρία Τσαμαδή και συμπληρώνει: “Παρ’ όλα αυτά, όλο και κάτι νέο σχεδιάζω που ξέρω ότι θα διευρύνει τους ορίζοντές τους. Για παράδειγμα, φέτος το καλοκαίρι παίζουμε το παιχνίδι των χωρών. Κάθε εβδομάδα την αφιερώνουμε σε μία νέα χώρα και προσπαθούμε να τη γνωρίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο μέσα από το φαγητό της, τη μουσική της, τα παιχνίδια της και τη γλώσσα της. Παράλληλα πάντως με τις βουτιές στη θάλασσα, βουτάνε απαραίτητα και μέσα σε νέα εξωσχολικά βιβλία. Επίσης βοηθάει και η τεχνολογία, με μέτρο.”

Εντωμεταξύ τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα την πάτησα. Από εδώ και στο εξής δε θα έχω ποτέ το δικαίωμα να πω στις κόρες μου “διάβασε” γιατί θα έρχονται και θα μου κουνάνε την εφημερίδα στο πρόσωπο (ή για να το προσαρμόσουμε στα δεδομένα της νέας εποχής, θα δημοσιεύουν το link στο facebook ή κάτι τέτοιο)!

Αναρωτιέμαι αν όλο αυτό είναι στημένο… Μπορεί εκείνες να έβαλαν τη δημοσιογράφο να μου πάρει τη συνέντευξη!  Πρέπει να το διερευνήσω!
Αστειεύομαι φυσικά – ευχαριστώ ιδιαίτερα την κ. Ελένη Βέργου από τον Ελεύθερο Τύπο που επικοινώνησε μαζί μου και μου πήρε τη συνέντευξη.

Links της συνέντευξης: πρώτη σελίδα & δεύτερη σελίδα. Καλό διάβασμα!

Το post Η συνέντευξή μου στον Ελεύθερο Τύπο: “Καλοκαιρινό διάβασμα με μέτρο και ελευθερία” δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.