Την προηγούμενη εβδομάδα, μία δασκάλα από το Birmingham, σκέφτηκε έναν εξίσου εμπνευσμένο τρόπο για να διδάξει στα παιδιά τη δύναμη των λέξεων και συγκεκριμένα τον πόνο που μπορεί να προκαλέσει ο εκφοβισμός.

Ακολουθεί η δική της περιγραφή για το τι έγινε, όπως την ανέβασε στη σελίδα της στο facebook.

«Σήμερα σε μία από τις τάξεις μας, έδειξα στα παιδιά δυο μήλα (τα παιδιά δεν το ήξεραν, αλλά πριν το μάθημα είχα επανειλημμένως ρίξει ένα από τα μήλα στο πάτωμα. Αλλά δεν μπορούσες να το διακρίνεις. Και τα δύο μήλα έμοιαζαν τέλεια). Μιλήσαμε για τα μήλα και τα παιδιά περιέγραψαν πώς και τα δύο μήλα έμοιαζαν ίδια. Και τα δύο ήταν κόκκινα, ίδιου μεγέθους και έμοιαζαν αρκετά ζουμερά για να τα φας.

Μετά έπιασα το μήλο που είχα ρίξει στο πάτωμα και άρχισα να λέω στα παιδιά πόσο αντιπαθούσα αυτό το μήλο και ότι το έβρισκα αηδιαστικό, ότι είχε ένα απαίσιο χρώμα και ότι το κοτσάνι ήταν πολύ μικρό. Τους είπα ότι επειδή δεν μου άρεσε, δεν ήθελα να αρέσει ούτε σε εκείνα κι έτσι θα έπρεπε κι εκείνα να μιλήσουν άσχημα στο μήλο.

Μερικά παιδιά με κοίταξαν σαν να ήμουν τρελή, αλλά αρχίσαμε να περνάμε το μήλο γύρω-γύρω αποκαλώντας το διάφορα, “είσαι βρωμερό μήλο”, “δεν ξέρω καν γιατί υπάρχεις, “προφανώς έχεις σκουλήκια μέσα σου” κλπ.

Πραγματικά το κατατροπώσαμε το καημενούλι το μήλο. Άρχισα να το λυπάμαι!

Μετά αρχίσαμε να περνάμε το άλλο μήλο και να του λέμε ευγενικά λόγια, “Είσαι ένα υπέροχο μήλο”, “η φλούδα σου είναι πανέμορφη”, “Τι υπέροχο χρώμα που έχεις” κλπ.

Μετά κράτησα ψηλά και τα δύο μήλα και πάλι, μιλήσαμε για τις ομοιότητες και τις διαφορές. Δεν υπήρχε αλλαγή. Και τα δύο μήλα έμοιαζαν ίδια.

Μετά έκοψα τα μήλα. Το μήλο στο οποίο ήμασταν ευγενικοί, ήταν καθαρό, φρέσκο και ζουμερό.

Το μήλο στο οποίο είχαμε πει άσχημα λόγια ήταν μελανιασμένο και χτυπημένο στο εσωτερικό του.

Τα παιδιά έπιασαν το νόημα αμέσως σαν να άναψε ένα λαμπάκι μέσα στο κεφάλι τους. Το έπιασαν. Αυτό που είδαμε μέσα στο μήλο, οι μελανιές, τα χτυπήματα και τα σπασμένα κομμάτια είναι αυτό που συμβαίνει μέσα μας όταν κάποιος μας συμπεριφέρεται άσχημα με τα λόγια ή τις πράξεις του.

Όταν οι άνθρωποι εκφοβίζονται, ιδιαίτερα τα παιδιά, αισθάνονται απαίσια μέσα τους και μερικές φορές δε δείχνουν ή δεν λένε σε άλλους πώς αισθάνονται. Αν δεν είχαμε κόψει το μήλο, δε θα ξέραμε ποτέ πόσο πόνο του είχαμε προκαλέσει.

Μοιράστηκα το πόσο υπέφερα εγώ την προηγούμενη εβδομάδα, όταν κάποιος μου μίλησε άσχημα. Απ’ έξω έμοιαζα ΟΚ, χαμογελούσα ακόμα. Αλλά μέσα μου υπέφερα, γιατί κάποιος με είχε πονέσει πολύ με τα λόγια του.

Οι άνθρωποι – αντίθετα από τα μήλα – έχουμε τη δύναμη να σταματήσουμε αυτή τη συμπεριφορά. Μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά ότι δεν είναι ΟΚ να λέμε άσχημα λόγια ο ένας στον άλλον. Μπορούμε να συζητήσουμε για το πώς τα άσχημα λόγια κάνουν τους άλλους να αισθάνονται. Μπορούμε να μάθουμε στα παιδιά να υποστηρίζουν το ένα το άλλο και να σταματούν κάθε μορφή εκφοβισμού, όπως είχε κάνει ένα μικρό κορίτσι στην τάξη, όταν αρνήθηκε να πει άσχημα λόγια στο μήλο.

Όταν κανείς δεν κάνει τίποτα για να σταματήσει τον εκφοβισμό, όλο και μεγαλύτερη ζημιά και βλάβη συμβαίνει εσωτερικά. Ας δημιουργήσουμε μια γενιά ευγενικών παιδιών που νοιάζονται. Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει, αλλά έχει τη δύναμη να πληγώσει μια καρδιά. Να είστε προσεκτικοί με τα λόγια σας.»

via babble, photo by Relax Kids Tamworth

Το post Ο πόνος που προκαλεί ο εκφοβισμός μέσα από το παράδειγμα με τα χτυπημένα μήλα δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Την πρώτη φορά που το συζητήσαμε πριν από κανένα μήνα, φαινόταν απόλυτα cool με το θέμα. «Δεν έχω κενά» μου είπε. «Θα κάνω την επανάληψή μου και θα γράψω». Και παρ’ όλο που χαίρομαι που νιώθει σίγουρη δεν μπορώ να μη θυμάμαι ότι η επανάληψη αυτή είχε το ζόρι της! Βέβαια εμείς δε γράφαμε στο Γυμνάσιο, γράφαμε μόνο στο Λύκειο και πιθανόν να ήταν πιο δύσκολη η ύλη.

Επειδή οι διακοπές του Πάσχα είναι φέτος αργά, μετά την επιστροφή δε θα κάνουν μαθήματα. Θα πάνε για 2 μέρες για διάφορα διαδικαστικά και μετά από μια σύντομη διακοπή θα αρχίσουν οι εξετάσεις. Έτσι η περίοδος του Πάσχα είναι περίοδος επαναλήψεων. Εξάλλου αρκετοί καθηγητές τους έδωσαν ήδη ύλη.

Την Κυριακή το βράδυ ήρθε να μου μιλήσει. «Έχω αποφασίσει κάθε μέρα στις διακοπές να κάνω επανάληψη» μου είπε, «για να μη μου πέσουν όλα μαζί. Και στο λέω να το ξέρεις». «Κάνεις πολύ καλά που μου το λες» της απάντησα. «Είναι έξυπνο να λέμε σε κάποιον το στόχο μας γιατί έτσι γινόμαστε υπόλογοι. Δηλαδή δεσμευόμαστε να κάνουμε αυτό που υποσχεθήκαμε και στην ουσία βοηθάμε τον εαυτό μας. Αν θέλεις μπορώ να σου πω τι κάνω εγώ με τη δουλειά μου για να είμαι πιο παραγωγική. Μπορεί αυτό να σε βοηθήσει.»

Και μετά της είπα 2-3 μυστικά. Ότι στη δουλειά μου έχω τόσο όγκο εργασίας καθημερινά που δεν προλαβαίνω ποτέ να τελειώσω. Ότι το έχω πάρει απόφαση ότι δε θα τελειώσω ποτέ και για αυτό έχω χωρίσει τις εργασίες μου στις απόλυτα σημαντικές και στις λιγότερο σημαντικές. Και ότι κάθε πρωί 9.00-13.00 ασχολούμαι πάντα με τις πιο σημαντικές. Έχω αποφασίσει από την προηγούμενη τι θα κάνω εκείνη την ώρα και δεν παρασύρομαι από άλλα λιγότερα σημαντικά. Για παράδειγμα δεν θα απαντήσω (δε θα διαβάσω καν δηλαδή) το πρώτο e-mail που θα μου έρθει – ακόμα κι αν φαίνεται σημαντικό. Γιατί απλά εκείνη την ώρα έχω αποφασίσει να κάνω κάτι άλλο. Δε θα μπω στα social media, παρόλο που στη δική μου περίπτωση τα social media είναι μέρος της δουλειάς μου. Αλλά δεν είναι το ΠΙΟ σημαντικό μέρος της δουλειάς μου. Και έτσι δε θα διαβάσω το timeline μου μεταξύ 9.00-13.00 που πρέπει να κάνω κάτι πιο παραγωγικό και να έχω καθαρό μυαλό. Θα το κάνω άλλη ώρα – αν προλάβω – και αν δεν προλάβω, δεν πρόλαβα.

Μετά της είπα ότι υπάρχει ένα παλιό βιβλίο παραγωγικότητας του Brian Tracy με τίτλο «Φάε το βάτραχό σου να τελειώνουμε». Ο Brian Tracy λέει ότι αν έχεις να φας ένα ζωντανό βάτραχο (που συμβολίζει τη δυσκολότερη δουλειά που έχεις να κάνεις μέσα στην ημέρα) καλύτερα να τον φας πρωί-πρωί και να ξεμπερδέψεις με το βραχνά. Γιατί είναι μάλλον απίθανο να σου συμβεί κάτι χειρότερο όλη την υπόλοιπη ημέρα. Ενώ αν αναβάλλεις να τον φας, θα το σκέφτεσαι, θα σε ενοχλεί και δε θα μπορείς να ηρεμήσεις. Κι έτσι εγώ τρώω τον βάτραχό μου πρωί-πρωί (δηλαδή ολοκληρώνω τα σημαντικά και δύσκολα πρώτα) και το ίδιο προτείνω να κάνει κι εκείνη με τις εξετάσεις της.

Τη Δευτέρα το πρωί μόλις ξύπνησε άρχισε να διαβάζει Ιστορία. Μετά από κάποια ώρα, είπε στην αδελφή της ότι ήθελε να της πει τι έμαθε. Την άκουγα από μακριά που της έλεγε το μάθημα (Η Εβίτα δε θα χρειαστεί να διαβάσει Ιστορία όταν θα πάει Πρώτη γυμνασίου). Μετά ήρθε σε εμένα. Ήταν λίγο πριν τη μία και παρ’ όλο που ήμουν πολύ περήφανη που είχε φάει το βάτραχό της, τής είπα ότι χρειάζομαι λίγα λεπτά ακόμα να τελειώσω το φάγωμα του δικού μου βατράχου. Μετά τη μία, μου είπε την ιστορία κι εμένα.

Μετά πέρασε όλη την υπόλοιπη μέρα χαλαρώνοντας και κάνοντας τα δικά της, σαφώς ικανοποιημένη από τον εαυτό της.

Την Τρίτη έφυγα από νωρίς από το σπίτι για κάποιες συναντήσεις. Όταν επέστρεψα την ρώτησα: «Έφαγες το βάτραχό σου;»
«Ναι» μου απάντησε, «σήμερα διάβασα Αρχαία».

Την Τετάρτη έφυγα πάλι νωρίς και αποχαιρετώντας με, αστειεύτηκε: «Εσύ θα είσαι έξω και θα περνάς καλά και εγώ θα τρώω βατράχια!»

Και σήμερα το πρωί ενώ ήμουν μπροστά στον υπολογιστή τη ρώτησα κάτι διευκρινιστικό για τις εξετάσεις της. Κατάλαβε ότι έγραφα κάτι σχετικό: «Πώς και ρωτάς;» είπε.
«Γράφω ένα post απάντησα.»
«Για βατράχια;»
«Για βατράχια.»

Δεν ήμουν πάντα τόσο καλή στην διαχείριση του χρόνου και είμαι σίγουρη ότι έχω κι άλλα περιθώρια βελτίωσης. Αλλά νιώθω μεγάλη ικανοποίηση που όλα αυτά που εμένα μου πήρε τόσα χρόνια για να μάθω, τα παιδιά μου τα γνωρίζουν πριν καν τελειώσουν το σχολείο. Να, αυτά με νοιάζει να τους διδάξω. Δε με νοιάζει να μάθουν την Ιστορία απ’ έξω ή να πάρουν 20. Με νοιάζει να αποκτήσουν συνήθειες που να τις ακολουθούν σε όλη τους τη ζωή.

Και παρ’ όλο που νιώθω ικανοποιημένη με τον εαυτό μου που εστιάζομαι στο να μάθουν τον τρόπο, όχι το μάθημα – τα εύσημα πηγαίνουν κυρίως σε εκείνες, γιατί είναι δεκτικές στις συμβουλές μου. Όπως και να ‘χει, ανυπομονώ να δω πώς θα αξιοποιήσουν όλες αυτές τις επιδεξιότητες. Είμαι πολύ αισιόδοξη για τη νέα γενιά. Είμαι σίγουρη ότι θα τα καταφέρουν καλύτερα από εμάς!

Photo by Thomas Hawk

Το post Διαχείριση χρόνου: Έφαγες το βάτραχό σου σήμερα; δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Τα περισσότερα παιδιά απάντησαν κόκκινα. Μερικά παιδιά είπαν πράσινα. Ο γιος του φίλου μου, σήκωσε το χέρι και είπε άσπρα. Η δασκάλα προσπάθησε να του εξηγήσει ότι τα μήλα μπορεί να είναι κόκκινα, πράσινα ή καμιά φορά κίτρινα, αλλά ποτέ άσπρα. Το παιδί επέμενε και τελικά της είπε: «Δείτε το εσωτερικό.»

Η παραπάνω ιστορία του Joseph Goldstein, όπως και η παλαιότερη που είχα δημοσιεύσει με τίτλο Το εσωτερικό είναι το ίδιο είναι δυο καταπληκτικοί τρόποι για να μιλήσουμε στα παιδιά για τη διαφορετικότητα. Και να τους εξηγήσουμε ότι αν «ξεφλουδίσουμε τη φλούδα», όπου φλούδα είναι η εξωτερική εμφάνιση, το χρώμα, η θρησκεία, η εθνικότητα, το φύλο, θα διαπιστώσουμε ότι μέσα μας είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι άνθρωποι με όνειρα, φόβους, επιθυμίες και την ανάγκη να ζήσουμε ευτυχισμένοι.

Το επόμενο σνακ των παιδιών μας ας είναι μήλα. Μαζί με τις βιταμίνες και τις φυτικές ίνες, θα πάρουν και ένα μάθημα ζωής που δε θα ξεχάσουν ποτέ.

Το post Τι χρώμα είναι τα μήλα; δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Δώρο από το χωριό

Δεν την έχω συναντήσει ποτέ. Ζει στο χωριό του πατέρα μου κι είναι μαμά δύο κοριτσιών που είναι λίγο μικρότερα από τα δικά μου.

Δεν ξέρω πώς είναι στην εξωτερική της εμφάνιση, ξέρω όμως ότι έχουμε δύο τελείως διαφορετικές ζωές, έχουμε διαφορετική μητρική γλώσσα, έχουμε διαφορετικά ενδιαφέροντα. Είμαστε τόσο διαφορετικές.  Είμαστε όμως ταυτόχρονα και τόσο ίδιες.

Το εσωτερικό είναι το ίδιο

Την ιδέα αυτή για την απεικόνιση της διαφορετικότητας την είχα δει παλαιότερα στο blog μίας δασκάλας. Έγραφε ότι με αυτό τον τρόπο μιλάει στους μαθητές της για τις ομοιότητες και τις διαφορές των ανθρώπων. Τους δείχνει ένα άσπρο και ένα καφέ αυγό και συζητάνε ομοιότητες και διαφορές. Στη συνέχεια σπάει τα αυγά και όλα τα παιδιά διαπιστώνουν ότι το εσωτερικό είναι το ίδιο και κανείς δεν είναι πλέον σε θέσει να καταλάβει από ποιο κέλυφος προέρχεται ποιο αυγό.

Καθώς μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις ήθελα να δείξω κι εγώ αυτή την εικόνα στις κόρες μου. Δεν ήταν όμως και τόσο εύκολο να βρω άσπρα αυγά κι έτσι το άφησα. Όταν όμως πήρα στα χέρια μου το δώρο και είδα ότι μεταξύ των αυγών υπήρχαν και κάποια ανοιχτόχρωμα (αν και όχι άσπρα) είπα να η ευκαιρία να το κάνω.

Αν είστε γονείς, δείξτε κι εσείς αυτή την εικόνα στα παιδιά. Δε θα την ξεχάσουν ποτέ.

Το post Το εσωτερικό είναι το ίδιο δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Συνήθως το ξεχνάω ότι είναι αριστερόχειρας. Καμιά φορά όταν τη βλέπω να γράφει ή να παίζει τένις, το θυμάμαι και χαμογελάω. Όταν ήταν μικρούλα, της είχα αγοράσει παιδικό ψαλίδι για αριστερόχειρες, που έχει αντεστραμμένες  τις λεπίδες, γιατί είχα διαβάσει πόσο δύσκολο είναι για τα μικρά παιδιά να βλέπουν τι κόβουν όταν κρατούν το «κανονικό» ψαλίδι. Αλλά τώρα πια δεν υπάρχει τίποτα δικό της «για αριστερόχειρες» μέσα στο σπίτι.

Το Σάββατο το πρωί, κάναμε ένα μικρό ξεκαθάρισμα στο συρτάρι με τα παιδικά σκεύη. Σιγά-σιγά κάποια παιδικά αποσύρονται (και είναι γλυκόπικρη η γεύση που μου αφήνει αυτό το ξεκαθάρισμα) αλλά υπάρχουν μερικά που τα κορίτσια αρνούνται να αποχωριστούν για συναισθηματικούς λόγους. Ένα από αυτά είναι ένα κουτάλι μελαμίνης που έχει ζωγραφισμένο πάνω του ένα προβατάκι.

Όταν το είδε η Εβίτα και είπε με νοσταλγία: «Αααααα…. το κουτάλι με το προβατάκι!» Και αμέσως μετά πρόσθεσε. «Είναι όμως για δεξιόχειρες.» «Τι εννοείς Εβίτα;» τη ρώτησα. «Πώς μπορεί ένα κουτάλι να είναι για δεξιόχειρες ή αριστερόχειρες; Δεν είναι ψαλίδι. Είναι κουτάλι. Τι εννοείς;»

«Κι όμως είναι για δεξιόχειρες» μου είπε. «Έλα να δεις». Το κράτησε με το αριστερό και το προβατάκι φαινόταν ανάποδα. Μα… είχε δίκιο! Το κουτάλι είναι σαφώς για δεξιόχειρες. Όχι φυσικά ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα αριστερόχειρα παιδιά, αλλά είναι αναγκασμένα να βλέπουν το προβατάκι ανάποδα. Για ένα παιδί αυτό είναι θέμα!

Καμιά φορά λοιπόν μπορεί να νομίζεις ότι καταλαβαίνεις τον άλλον, να νομίζεις ότι βλέπεις τα πράγματα μέσα από τα δικά του μάτια, αλλά στην ουσία να να μην τα βλέπεις. Ο άλλος (που συχνά είναι το παιδί σου) βλέπει κάτι που εσύ δεν μπορείς αρχικά να αντιληφθείς. Το μόνο που χρειάζεται είναι να θέλεις να καταλάβεις και να το αφήσεις να σου εξηγήσει.

Είναι μεγάλο προσόν να μπορείς να μπεις στη θέση των άλλων και να βλέπεις τη ζωή μέσα από τα δικά τους μάτια. Το κουτάλι με το ανάποδο προβατάκι, ας είναι η υπενθύμιση.

Σχετικά posts:

• Εσείς τι βλέπετε;
• Οι μαγικές πέτρες
• Λανθασμένα συμπεράσματα

Το post Δες τη ζωή μέσα από τα μάτια του άλλου δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Εγώ: Έτσι δυστυχώς γίνεται και στη ζωή. Πολλοί άνθρωποι αντί να χαρούν με την επιτυχία του άλλου, προσπαθούν να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να αποτύχει ώστε να είναι στο ίδιο επίπεδο με αυτούς. Συμβαίνει συνέχεια. Σας την έχω πει ποτέ την ιστορία με τα καβούρια;

Κορίτσια: Όχι.

Εγώ: Τι νομίζετε ότι συμβαίνει όταν βάλεις μερικά καβούρια μέσα σε έναν κουβά;

Μου απαντάνε διάφορα, άλλα σοβαρά, άλλα αστεία. Η Εβίτα είπε “πεθαίνουν!” και έσκασε στα γέλια. Τελικά η Εβελίνα πετάχτηκε και είπε: “Ξέρω! Ξέρω!”

Εγώ: Για πες.

Εβελίνα: Αρχίζουν να πατούν το ένα πάνω στο άλλο, κάνοντας μια σκάλα ώστε τελικά να τα καταφέρει κάποιο να φτάσει στην κορυφή για να τραβήξει και τα υπόλοιπα να βγουν. Ή από την κορυφή λέει στα υπόλοιπα: “Μην ανησυχείτε φίλοι μου. Πάω να φέρω ενισχύσεις!”

Εγώ: Μπράβο βρε Εβελίνα που σκέφτεσαι έτσι. Αυτό ακριβώς θα έπρεπε να γίνει! Μόνο έτσι θα τα κατάφερναν να γλυτώσουν, ενώνοντας τις δυνάμεις τους. Κι όμως δεν το κάνουν! Κάθε φορά που ένα καβούρι πάει να σκαρφαλώσει και ανεβαίνει λίγο πιο πάνω από τα υπόλοιπα, τα άλλα το τραβούν κάτω. Είναι σαν να του λένε “Επ… Πού πας εσύ; Για έλα εδώ. Όλοι εδώ θα μείνουμε, μέσα στον κουβά. Δεν πας πουθενά”. Κρίμα δεν είναι;

Κορίτσια: Ναι…
Περνάει κανένα πεντάλεπτο και εγώ εξακολουθώ να σκέφτομαι το παράδειγμα με τα καβούρια και αν κατάφερα να τους περάσω το μήνυμα που ήθελα. Οπότε επαναφέρω τη συζήτηση: “Λοιπόν πώς σας φάνηκε η ιστορία με τα καβούρια;”

Εβελίνα: Άσχετη.

Εγώ: Τι εννοείς άσχετη?

Εβελίνα: Ή μάλλον όχι άσχετη. Βαρετή!

Εγώ: Τι εννοείς βαρετή; Πώς δηλαδή θα έπρεπε να είναι ώστε να ΜΗΝ είναι βαρετή;

Εβελίνα: Θα έπρεπε να είναι αστεία. Το σωστό που θα έπρεπε να κάνουν για να τη γλυτώσουν στο είπα πριν. Τώρα θα σου πω και το αστείο για πλάκα.

Εγώ: Για πες και το αστείο…

Εβελίνα: Θα βοηθούσαν το ένα το άλλο φτιάχνοντας σκάλα όπως σου εξήγησα. Και στο τέλος το καβούρι που θα έφτανε στην κορυφή θα γυρνούσε και θα έλεγε στα υπόλοιπα: “Hasta la vista, κορόιδα!” και θα εξαφανιζόταν.

“THE END”. Ή μάλλον “ΤΗΕ FUNNY END”. 

[Σήμερα ισορροπούμε μεταξύ αστείου και σοβαρού! Πίσω πάλι στα σοβαρά: Crab mentality στη Wikipedia]

Το post Η νοοτροπία των καβουριών: Και σοβαρό και αστείο! δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.