Και μου έσπαγε τα νεύρα! Σκεφτόμουν «Πώς είναι δυνατόν να το λέει αυτό;» Εγώ ήμουν σίγουρη ότι όντως δεν μπορούσα. Όμως τώρα που βλέπω τα πράγματα από απόσταση καταλαβαίνω ότι δεν μου ζητούσε να κάνω κάτι εντελώς ακατόρθωτο για τις δυνατότητές μου. Εξάλλου ήταν δίπλα μου για να με πιάσει. Ήθελε να με βοηθήσει να ξεπεράσω το φόβο μου, να δοκιμάσω, να εξασκηθώ, έτσι ώστε τελικά να τα καταφέρω.

Ορκιζόμουν τότε ότι όταν θα μεγάλωνα δεν θα την έλεγα ποτέ αυτήν την φράση και η αλήθεια είναι ότι αυτολεξεί δεν την είπα. Όμως τελικά αυτή η φράση — όσο κι αν με εκνεύριζε τότε — με επηρέασε. Με έμαθε να σκέφτομαι αλλιώς. Με έκανε να αναρωτιέμαι: Πού είναι το όριο ανάμεσα στο «δεν μπορώ» και στο «φοβάμαι»;

Γιατί αργότερα, όταν έγινα μαμά, άκουσα κι εγώ αυτό το «δεν μπορώ». Όχι μία φορά. Πολλές. Και κάθε φορά έπρεπε να αποφασίσω: Πώς θα απαντήσω τώρα σε αυτό;

Να λοιπόν τι έχω καταλάβει όλα αυτά τα χρόνια:

Γιατί τα παιδιά λένε «δεν μπορώ»

Όταν το παιδί λέει «δεν μπορώ» δεν σημαίνει ότι δεν θέλει. Σημαίνει ότι χρειάζεται στήριξη. Είναι ένα σύμπτωμα, όχι η ρίζα του προβλήματος. Πίσω από το «δεν μπορώ» μπορεί να κρύβονται:

• Φόβος αποτυχίας: Φοβάται ότι αν προσπαθήσει και αποτύχει, θα «αποδειχθεί» ότι δεν είναι ικανό. Ενώ αν δεν προσπαθήσει καν, τουλάχιστον δεν θα αποτύχει.
• Τελειομανία: Πιστεύει ότι πρέπει να τα κάνει όλα τέλεια από την πρώτη φορά. Ακούει μέσα του μια φωνή που λέει: «Αν δεν είναι τέλειο, δεν αξίζει». Αυτή η φωνή το μπλοκάρει πριν καν ξεκινήσει.
• Έλλειψη υπομονής: Αν δεν δει άμεσα αποτέλεσμα αποθαρρύνεται.
• Ανασφάλεια λόγω σύγκρισης με άλλους: Βλέπει τους άλλους να τα καταφέρουν και νιώθει μειονεκτικά.
• Αίσθηση έλλειψης ελέγχου: Μπορεί να νιώθει ότι δεν έχει καμία δύναμη ή επιλογή. Ότι το «παιχνίδι είναι ήδη χαμένο» πριν καν ξεκινήσει.
• Μηνύματα από το περιβάλλον: Όταν το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η αποτυχία «δεν επιτρέπεται» μαθαίνει να αποσύρεται για να προστατευτεί.
• Κούραση: Μερικές φορές, είναι απλώς εξαντλημένο. Αντί να πει «είμαι κουρασμένο», λέει «δεν μπορώ».

Όλα αυτά δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Αλλά κρύβονται πίσω από ένα απλό «δεν μπορώ». Και όσο περισσότερο τα αναγνωρίζουμε, τόσο καλύτερα μπορούμε να σταθούμε δίπλα στο παιδί μας, με κατανόηση — και χωρίς πίεση.

Τι να ΜΗΝ κάνεις όταν το παιδί λέει «δεν μπορώ»

Όταν το παιδί μας πει κάτι που ακούγεται «αρνητικό», η παρόρμησή μας είναι να το διορθώσουμε. Να το κάνουμε να νιώσει καλύτερα. Όμως μερικές φορές, αυτό δεν βοηθά.

Μην πεις: «Έλα τώρα, μπορείς!»
Ακούγεται ενθαρρυντικό, αλλά το παιδί νιώθει ότι δεν το καταλαβαίνεις. Ότι «υποβιβάζεις» αυτό που νιώθει.

Μην πεις: «Μα είναι πανεύκολο!»
Αν εκείνο δυσκολεύεται, αυτό το σχόλιο το κάνει να νιώθει ανεπαρκές. Είναι σαν να του λες ότι δεν είναι ικανό.

Μην το κάνεις εσύ για εκείνο
Αν του πεις «άσε θα το κάνω εγώ», είναι σαν να του λες «δεν σε εμπιστεύομαι». Χάνει την ευκαιρία να δοκιμάσει. Μαθαίνει ότι η λύση έρχεται απ’ έξω.

Μην πεις: «Μην το σκέφτεσαι» ή «μη φοβάσαι»
Το συναίσθημα δεν εξαφανίζεται με εντολή. Το παιδί νιώθει πιο μόνο, σαν να πρέπει να «κρύψει» αυτό που βιώνει.

Μην το συγκρίνεις με άλλους
Μην πεις «Η αδερφή σου τα κατάφερε, εσύ γιατί όχι;». Τέτοιες συγκρίσεις πληγώνουν και καταρακώνουν την αυτοεκτίμηση (άσε που βλάπτουν και τις αδελφικές σχέσεις).

Μην το πιέζεις όταν δείχνει κουρασμένο ή μπλοκαρισμένο
Ίσως αυτό που χρειάζεται δεν είναι σπρώξιμο αλλά παύση. Ξεκούραση. Χρόνο.

Μην αποφασίζεις εσύ τι φταίει — ρώτα
Πες: «Τι σε δυσκολεύει πιο πολύ;» Μια ερώτηση σαν αυτή μπορεί να ανοίξει διάλογο και να φανερώσει το πραγματικό εμπόδιο.

Η πρόθεσή μας είναι πάντα καλή — θέλουμε να βοηθήσουμε. Αυτό που χρειάζεται όμως το παιδί, είναι κάτι ουσιαστικότερο: να του δώσουμε χώρο. Χώρο να νιώσει, να εκφραστεί, να δοκιμάσει. Με εμάς δίπλα του, όχι μπροστά του.

Πώς να βοηθήσεις το παιδί να πιστέψει στον εαυτό του

Όταν το παιδί λέει «δεν μπορώ», υπάρχουν τρόποι για να το βοηθήσουμε να αποκτήσει θάρρος και αυτοπεποίθηση. Να κάποιοι από αυτούς:

Άκου προσεκτικά πριν απαντήσεις
Μην βιαστείς να το διορθώσεις ή να το καθησυχάσεις. Κάνε ένα βήμα πίσω και ρώτα: «Τι είναι αυτό που σε δυσκολεύει;» Η ερώτηση αυτή, από μόνη της, είναι θεραπευτική.

Αναγνώρισε το συναίσθημα
Πες του: «Καταλαβαίνω ότι σου φαίνεται δύσκολο». Όταν το παιδί νιώθει ότι το βλέπεις και δεν το κρίνεις, ξεμπλοκάρει. Ανοίγεται. Και μπορεί να προσπαθήσει ξανά.

Θύμισέ του μικρές επιτυχίες
Θύμισέ του περιπτώσεις που είχε πει «δεν μπορώ», αλλά τελικά τα κατάφερε. Πες: «Θυμάσαι τότε που νόμιζες ότι δεν θα μάθεις ποτέ να δένεις τα κορδόνια σου; Κι όμως, τώρα το κάνεις με κλειστά μάτια!» Στο παλαιότερο post μου το μπουκαλάκι της αυτοεκτίμησης εξηγώ πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά να θυμηθούν τις επιτυχίες τους για να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμησή τους.

Βοήθησέ το να ξαναδοκιμάσει — με μικρά βήματα
Μερικές φορές χρειάζεται απλώς να σπάσουμε την πρόκληση σε μικρά κομμάτια. Πες: «Ας κάνουμε το πρώτο βήμα σήμερα και βλέπουμε». Αυτό περνάει το μήνυμα στο παιδί ότι δεν χρειάζεται να φτάσει ως το τέλος από την πρώτη μέρα.

Βοήθησέ το να βρει τη δική του λύση
Αντί να κάνεις κάτι εσύ για εκείνο, βοήθησέ το να σκεφτεί τρόπους να το αντιμετωπίσει. Ρώτα: «Τι θα μπορούσες να δοκιμάσεις διαφορετικά;» ή «Αν ήσουν ο κολλητός ή η κολλητή σου τι θα σου έλεγες;» Στο post μου 4 βήματα για να μάθουμε στα παιδιά να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους εξηγώ όλη τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων αναλυτικά. Έτσι το παιδί μπαίνει στη θέση του ανθρώπου που προσπαθεί — όχι εκείνου που περιμένει να σωθεί.

Ενίσχυσε τη φυσική του περιέργεια
Σύμφωνα με το Psychology Today είναι σημαντικό να δείχνουμε στο παιδί πως δεν χρειάζεται να φοβάται το άγνωστο. Αντί να σκέφτεται «δεν ξέρω, άρα δεν μπορώ», μπορεί να αρχίσει να σκέφτεται «δεν ξέρω, άρα μπορώ να ανακαλύψω.» Ρώτα: «Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν δοκιμάσεις με διαφορετικό τρόπο;» ή «Πώς θα το έλυνε κάποιος άλλος;»

Βοήθησέ το να αλλάξει την εσωτερική του φωνή
Σύμφωνα με το Child Mind Institute, τα παιδιά με έντονη εσωτερική αυτοκριτική έχουν ανάγκη να μάθουν πώς να «μιλούν» πιο ευγενικά στον εαυτό τους. Πες στο παιδί: «Αντί για ‘δεν μπορώ’, δοκίμασε να πεις ‘θα κάνω μια προσπάθεια’ ή ‘θα ζητήσω βοήθεια’.»

Μάθε του ότι το λάθος είναι φυσιολογικό και μέρος της διαδικασίας
Πες: «Αν κάνεις λάθος, δεν πειράζει. Έτσι μαθαίνουμε όλοι». Και μοιράσου κι εσύ μια δική σου αποτυχία. Είναι απίστευτο πόσο βοηθά το παιδί να σε δει «άνθρωπο» που κάνει λάθη και όχι τέλειο γονιό.

Μάθε τι το ενθουσιάζει — και δείξε αληθινό ενδιαφέρον
Το να νοιάζεσαι για τα πράγματα που του αρέσουν, ακόμα κι αν εσένα δεν σε ενδιαφέρουν τα χελωνονιντζάκια (καθόλου τυχαίο το παράδειγμα!) κάνει το παιδί να νιώθει ότι το αποδέχεσαι. Αυτό το είδος σύνδεσης ενισχύει την αυτοεκτίμηση του.

Γιόρτασε τη διαδικασία, όχι το αποτέλεσμα
Αντί να πεις «μπράβο που το έκανες σωστά», πες «μπράβο που προσπάθησες». Και αν αποτύχει θύμησέ του: «Δεν τα κατάφερες ΑΚΟΜΗ». Αυτές οι φράσεις χτίζουν νοοτροπία ανάπτυξης — και όχι του φόβου για αποτυχία.

Οι λέξεις που χτίζουν αυτοπεποίθηση

Η γλώσσα μας έχει δύναμη. Μπορεί να χτίσει ή να τραυματίσει. Να ενισχύσει την πίστη στον εαυτό ή να την υπονομεύσει.

Να μερικά παραδείγματα φράσεων που μεταφέρουν στο παιδί το μήνυμα: «Σε βλέπω και είμαι δίπλα σου.»

• «Δεν πειράζει αν δεν τα κατάφερες με την πρώτη. Το σημαντικό είναι ότι προσπαθείς.»
• «Βλέπω ότι δυσκολεύεσαι και δεν πειράζει. Όλοι δυσκολευόμαστε μερικές φορές.»
• «Είμαι περήφανη/ος για σένα, όχι για το αποτέλεσμα, αλλά επειδή δεν τα παράτησες.»
• «Κι αν κάνεις λάθος, τι έγινε; Από τα λάθη μαθαίνουμε.»
• «Δεν χρειάζεται να είναι τέλειο. Αρκεί να προσπαθείς.»
• «Είναι ΟΚ να ζητάς βοήθεια. Κανείς δεν τα καταφέρνει όλα μόνος του.»
• «Μου αρέσει ο τρόπος που το σκέφτεσαι!»
• «Το να προσπαθείς είναι ήδη μια νίκη.»

Αν έχεις παρατηρήσει ότι το παιδί σου λέει συχνά «δεν μπορώ», μπορεί να βοηθήσει να έχεις αυτές τις φράσεις γραμμένες κάπου. Σε ένα σημείο που βλέπετε συχνά. Ή ακόμα καλύτερα — να τις γράψετε μαζί!

Εναλλακτικά κατέβασε το εκτυπώσιμό μου από το post 50 θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας ένα εργαλείο που χρησιμοποιούν καθημερινά χιλιάδες γονείς. Είναι γεμάτο λόγια-βάλσαμο, για τις στιγμές που θέλεις να πεις κάτι θετικό αλλά δεν βρίσκεις τις λέξεις. Παράλληλα θα εγγραφείς στις εβδομαδιαίες ενημερώσεις μου για να μη χάνεις ποτέ τίποτα!

Ίσως το παιδί σου να πει σήμερα «δεν μπορώ». Και ίσως μέσα σου να νιώσεις τον παλιό γνώριμο κόμπο: να θέλεις να το βοηθήσεις, να του δείξεις ότι αξίζει, να το απαλλάξεις από τη δυσκολία.

Αλλά τώρα ξέρεις. Ξέρεις ότι το «δεν μπορώ» δεν σημαίνει αδυναμία — σημαίνει αναζήτηση. Μια εσωτερική φωνή που ψάχνει να μάθει: «Μπορώ; Είμαι ικανό; Θα με αγαπάνε αν δεν τα καταφέρω;»

Και κάθε φορά που εσύ του δίνεις χώρο, λόγια, υποστήριξη, το παιδί μαθαίνει κάτι περισσότερο από το να πετυχαίνει. Μαθαίνει ότι η αξία του δεν εξαρτάται από το αποτέλεσμα. Ότι η προσπάθεια μετράει. Ότι μπορεί να δοκιμάσει, να πέσει, να σηκωθεί. Και να συνεχίσει.

Συχνές Ερωτήσεις

Το post Όταν το παιδί λέει «δεν μπορώ»: Πώς να το βοηθήσεις να πιστέψει στον εαυτό του δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Όταν έρχεται στον κόσμο ένα μωρό, δεν μπορεί να επιζήσει χωρίς τη βοήθειά μας. Τα μωρά βασίζονται πάνω μας για όλες τους τις ανάγκες: να τραφούν, να ντυθούν, να ζεσταθούν. Η βρεφική ηλικία όμως περνάει γρήγορα και καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, μπορούν να κάνουν όλο και περισσότερα πράγματα μόνα τους.

Ως γονείς πρέπει να θυμόμαστε ότι η δουλειά μας είναι να υποστηρίξουμε αυτή την ανεξαρτησία. Όσο δύσκολο κι αν είναι, πρέπει να θέλουμε να μην μας χρειάζονται. Να μας αγαπάνε αλλά να μην μας χρειάζονται, όπως έγραφα σε ένα παλαιότερό μου post.

Και αυτό γίνεται με μικρά μικρά βηματάκια από την αρχή. Να τα αφήνουμε να πιάνουν μόνα τους το κουτάλι τους. Να τα αφήνουμε να πιουν μόνα τους το νερό τους. Αργότερα να ντύνονται μόνα τους, να πλένονται μόνα τους ή να φτιάχνουν μόνα τους ένα εύκολο σνακ στην κουζίνα.

Στο σημερινό ποστ θα δούμε 5 απλές ιδέες για το πώς να ενδυναμώσουμε τα παιδιά και να τα βοηθήσουμε να γίνουν πιο ανεξάρτητα.

Και ξεκινάμε από αυτό που ανέφερα ήδη:

1. Δεν κάνουμε για τα παιδιά αυτό που μπορούν να κάνουν μόνα τους

Δεν θα ξεχάσω ποτέ την εποχή που τα παιδιά μου ήταν μικρά και έκαναν μπαλέτο. Δεν έχει βέβαια κανείς την απαίτηση από ένα κορίτσι 4-5 χρονών να φορέσει μόνο του από την αρχή το καλσόν του μπαλέτου, μπορεί όμως να φορέσει μόνο του τα υπόλοιπα. Και σίγουρα μπορεί να γδυθεί από μόνο του. Κι όμως ήμουν η μόνη μαμά στα αποδυτήρια που ΔΕΝ έγδυνε τα κορίτσια της μετά το μάθημα.

Για να λέμε όμως τα πράγματα με το όνομά τους, ήμουν επίσης και η μαμά που έφευγε πάντα τελευταία. Αν λοιπόν δεν έχεις τη δυνατότητα να αργήσεις γιατί πνίγεσαι να φύγεις και να πας να μαζέψεις το άλλο σου παιδί από τη δική του δραστηριότητα, δεν θα καθίσεις να περιμένεις. Όμως άλλο να το κάνεις συνειδητά και άλλο μηχανικά και να μην συνειδητοποιείς ότι στερείς από το παιδί σου την ευκαιρία να μάθει και να ανεξαρτητοποιηθεί.

Είναι σημαντικό να βρίσκουμε συνεχώς απλούς τρόπους για να ενθαρρύνουμε αυτή την ανερξαρτησία. Για παράδειγμα:

• Διαμορφώνουμε ένα χαμηλό ντουλάπι ή συρτάρι στην κουζίνα με πιάτα και ποτήρια για να έχουν άμεση πρόσβαση.
• Τα αφήνουμε να να επιλέξουν από το βράδυ τα ρούχα που θα φορέσουν την επόμενη.
• Τα αφήνουμε να ντυθούν, να χτενιστούν, να πλυθούν μόνα τους, ακόμη κι αν αυτό θα πάρει λίγο επιπλέον χρόνο.
• Τα βοηθάμε να κατακτήσουν την ανεξαρτησία στο διάβασμα μαθημάτων. Μεγάλο το στοίχημα για το οποίο έχω γράψει αναλυτικότερα post. Δείτε τα εδώ:
  
  ✏️ Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά στο διάβασμα των μαθημάτων;
  ✏️ Διάβασμα στο σπίτι: Βοηθώντας τα παιδιά να αποκτήσουν καλές συνήθειες

• Φτιάχνουμε λίστες δραστηριοτήτων για να ξέρουν τα παιδιά τι έχουν να κάνουν το πρωί, το μεσημέρι και το βράδυ και να μην τρέχουμε από πίσω τους συνέχεια για να δίνουμε συνέχεια οδηγίες.
  
  Στο σετ μου με τα 20+ SUPERcalifragilisticexpialidocious εκτυπώσιμα για παιδιά υπάρχουν έτοιμες κάρτες δραστηριοτήτων με σχέδια για την πρωινή, μεσημεριανή και βραδινή προετοιμασία και κενές λίστες για τα μεγαλύτερα παιδιά.

2. Διδάσκουμε στα παιδιά την ανεξαρτησία μέσα από τις δουλειές του σπιτιού

Κάθε φορά που γράφω για τις δουλειές του σπιτιού και πόσο σημαντικό θεωρώ να αναθέτουμε στα παιδιά δουλειές ανάλογα με την ηλικία τους, όλο και κάποιος βρεθεί που θα το παρεξηγήσει και θα πει “τα παιδιά δεν είναι σκλάβοι”.

Μα εννοείται ότι τα παιδιά δεν είναι σκλάβοι. Όμως το να σηκώσει το παιδί το πιάτο του από το τραπέζι και να το βάλει μέσα στο νεροχύτη ή στο πλυντήριο δεν είναι σκλαβιά. Ούτε το να μαζέψει τα παιχνίδια του μετά το παιχνίδι.

Εννοείται ότι δεν αποκτάμε παιδιά για να τους φορτώσουμε τις δουλειές μας και να καθίσουμε να δούμε τηλεόραση! Αναθέτουμε δουλειές γιατί προσπαθούμε να τα προετοιμάσουμε για τη ζωή τους ως ενήλικες, έτσι ώστε να μπορούν να φροντίσουν τον εαυτό τους.

Τους μαθαίνουμε ότι δεν θα υπάρχει πάντα κάποιος που θα τρέχει από πίσω τους.

Τους μαθαίνουμε ότι στην οικογένεια είμαστε ομάδα και νοιαζόμαστε ένας τον άλλον. Και ότι όλοι συνεισφέρουμε στο να λειτουργήσει αρμονικά αυτό το σπιτικό, ακόμα κι αν υπάρχουν πράγματα που δεν μας αρέσει να κάνουμε.

Και τους εξηγούμε ότι πολλές φορές στη ζωή υπάρχουν πράγματα που κανείς δεν θέλει να κάνει, όμως έτσι είναι η ζωή. Κάποιος πρέπει να τα κάνει!

Στο αναλυτικό μου post Δουλειές του σπιτιού και παιδιά: Όλα όσα θέλετε να ξέρετε (και γιατί είναι κλειδί για την επαγγελματική τους επιτυχία) θα διαβάσετε περισσότερα για τις δουλειές τους σπιτιού και το σύστημα που ακολουθούμε στο δικό μας σπίτι.

3. Διδάσκουμε διαχείριση χρημάτων και οικονομική ανεξαρτησία

Eίναι απίστευτο το γεγονός ότι στο σχολείο δεν μαθαίνουμε σχεδόν τίποτα για τα χρήματα. Και όταν τελειώνουμε το σχολείο ή τις σπουδές μας, καλούμαστε να κερδίσουμε χρήματα (που δεν έχουμε μάθει πώς) και καλούμαστε επίσης να τα διαχειριστούμε (που επίσης δεν έχουμε μάθει πώς).

Εφόσον λοιπόν τα παιδιά δεν μαθαίνουν τίποτα στο σχολείο για τη διαχείριση χρημάτων, θα την μάθουν στο σπίτι από εμάς.

Αυτό είναι επίσης ένα θέμα με το οποίο έχω καταπιαστεί στο παρελθόν στο post:

💰 Πώς να μάθουμε στα παιδιά να διαχειρίζονται τα χρήματά τους

Με δυο λόγια όμως, το σύστημα με τα 3 βάζα που περιγράφω στο παραπάνω post είναι ένας σπουδαίος τρόπος για για να διδάξουμε στα παιδιά μας πώς να διαχειρίζονται τα χρήματά τους.

Και τώρα κάποιος θα με ρωτήσει “μα τα παιδιά πώς γίνεται να έχουν χρήματα;” Παρ’ όλο που η κάθε οικογένεια έχει τους δικούς της κανόνες (π.χ. κάποιες οικογένειες δίνουν χαρτζιλίκι ενώ άλλες δεν δίνουν) αργά ή γρήγορα τα παιδιά θα βρεθούν με κάποια χρήματα στα χέρια τους. Μπορεί να τους τα δώσει ο παππούς και η γιαγιά, οι νονοί, να τα μαζέψουν στα κάλαντα ή ακόμα και να τα κερδίσουν.

Το γεγονός ότι έχουν χρήματα στα χέρια τους είναι μία χρυσή ευκαιρία να μάθουν να εκτιμούν την αξία των χρημάτων, να μάθουν πώς να τα ξοδεύουν με σύνεση και να αρχίσουν να μαθαίνουν πώς δουλεύει ο κόσμος γύρω τους.

4. Αφήνουμε τα παιδιά να κάνουν λάθη

Στην προσπάθειά τους να γίνουν ανεξάρτητα, τα παιδιά κάνουν λάθη, κάτι που οι περισσότεροι γονείς αποδίδουν σε ανικανότητα και έλλειψη ωριμότητας. Όμως τα λάθη είναι ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής και πολύ κρίσιμης σημασίας για τη μάθηση, την ανάπτυξη και την ανεξαρτησία. Οι αποτυχίες θα επιτρέψουν στα παιδιά να αποκτήσουν δεξιότητες κριτικής σκέψης, διορατικότητα, ανθεκτικότητα, συμπόνια για τους άλλους και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Τα λάθη σημαίνουν ότι μαθαίνουμε, μεγαλώνουμε και παίρνουμε ρίσκα. Η μέρα που σταματάμε να κάνουμε λάθη είναι η μέρα που σταματάμε να ζούμε. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα μαθήματα που παίρνουμε από τα λάθη κάνουν τη διαφορά.

Μαθαίνουμε λοιπόν στα παιδιά ότι τα λάθη είναι μέσα στη ζωή. Μοιραζόμαστε τα δικά μας λάθη, μοιραζόμαστε τα μαθήματα που πήραμε και δίνουμε το καλό παράδειγμα. Ξεκινάμε από την αρχή και ξαναπροσπαθούμε.

5. Μαθαίνουμε στα παιδιά να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους

Παρατηρούμε, επισημαίνουμε και λέμε μπράβο όταν τα παιδιά προσπαθούν να λύσουν προβλήματα. Και όταν λέμε προβλήματα, δεν εννοούμε κάτι το φοβερό! Μπορεί να χρειαστεί για παράδειγμα να αποφασίσουν τι θα κάνουν όταν έχουν να πάνε την ίδια μέρα και ώρα σε δύο διαφορετικά πάρτυ.

Εξάλλου η επίλυση προβλημάτων είναι μία από τις top επιθυμητές δεξιότητες που χρειάζεται κάποιος για να πετύχει στον εργασιακό τομέα σύμφωνα με το Word Economic Forum.

Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι τα παιδιά μαθαίνουν νέες δεξιότητες και συμπεριφορές παρατηρώντας τους άλλους. Μπορούμε να μιλάμε μπροστά τους για τα βήματα που ακολουθούμε σε δικές μας περιπτώσεις επίλυσης προβλημάτων. Ό,τι κι αν ακούσουν θα είναι προς όφελος τους όταν καταλάβουν ότι κι εμείς οι γονείς τους αντιμετωπίζουμε προκλήσεις.

Και αν θέλετε να πάτε την επίλυση προβλημάτων σε ένα άλλο επίπεδο, κατεβάστε το εκτυπώσιμό μου 4 βήματα για να μάθουμε στα παιδιά να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους και διαβάστε εδώ το συνοδευτικό post για το πώς να το αξιοποιήσετε.

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα και να σας στείλω το εκτυπώσιμο στη στιγμή. Ταυτόχρονα θα εγγραφείτε στις ενημερώσεις μου μέσω email για να μείνουμε σε επαφή και να μη χάνετε ποτέ τίποτα!

Ως γονείς είναι φυσιολογικό να νιώθουμε διχασμένοι. Από τη μία θέλουμε να μεγαλώσουμε υπεύθυνους και ευτυχισμένους ενήλικες αλλά από την άλλη έρχονται στιγμές που θέλουμε τα παιδιά μας να μείνουν παιδιά για πάντα.

Όμως, εκτός από το να τα αγαπάμε άνευ όρων, το να διδάξουμε στα παιδιά μας να είναι δυνατά και ανεξάρτητα, είναι ένα από τα καλύτερα δώρα που μπορούμε να τους κάνουμε.

Το post 5 τρόποι για να βοηθήσουμε τα παιδιά να γίνουν πιο ανεξάρτητα δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Το έλεγε όταν ήταν μικρό παιδί, το λέει (με άλλα λόγια) και τώρα, στα 15 της. Το λέει φυσικά και η μεγάλη μου κόρη που είναι δύο χρόνια μεγαλύτερη.

Και έχουν δίκιο. Κανένας σκεπτόμενος γονιός δεν θέλει να ζει τη ζωή των παιδιών του ή να κάνει τα παιδιά του αντίγραφο του εαυτού του. Όλοι θέλουμε να μεγαλώσουμε ανεξάρτητους ανθρώπους. Παράλληλα όμως θέλουμε να τα προφυλάξουμε από λάθη και πάνω στην προσπάθειά μας να τους περάσουμε τη δική μας οπτική γωνία ξεφεύγουμε λίγο (ή… και πολύ).

Τις προάλλες, έπεσα πάνω σε κάτι σχετικό, από το βιβλίο “Ο προφήτης” του του Khalil Gibran. Και ήξερα ότι ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας!

Το βιβλίο κυκλοφορεί και στα Ελληνικά, αλλά εγώ θα επιχειρήσω να κάνω τη δική μου μετάφραση από το Αγγλικό κείμενο που διάβασα.

(Με έντονο κείμενο είναι τα σημεία που μου έκαναν περισσότερο κλικ).

Και μια γυναίκα που κρατούσε ένα μωρό στην αγκαλιά του είπε: “Μίλησέ μας για τα παιδιά”.

Και αυτός είπε: “Τα παιδιά σας δεν είναι δικά σας παιδιά. Είναι οι γιοι και οι κόρες της λαχτάρας της ζωής για τον εαυτό της.

Έρχονται με τη βοήθειά σας, αλλά όχι από εσάς και παρόλο που είναι μαζί σας δεν σας ανήκουν.

Μπορείτε να τους δώσετε την αγάπη σας, αλλά όχι τις σκέψεις σας. Γιατί έχουν τις δικές τους σκέψεις.

Μπορείτε να στεγάσετε το σώμα τους, αλλά όχι τις ψυχές τους. Γιατί το σώμα τους ζει στο σπίτι του αύριο που εσείς δεν μπορείτε να επισκεφτείτε, ούτε καν στο όνειρό σας.

Μπορείτε να προσπαθήσετε να τους μοιάσετε, αλλά μην προσπαθήσετε να τα κάνετε να σας μοιάσουν. Γιατί η ζωή δεν πηγαίνει προς τα πίσω ούτε παραμένει στο χθες.

Είστε τα τόξα από τα οποία τα παιδιά σας, ως ανθρώπινα βέλη, εκτινάσσονται μπροστά.

Ο τοξότης βλέπει το σημάδι στο μονοπάτι του άπειρου και σας λυγίζει με τη δύναμή του, ώστε τα βέλη του να εκτιναχτούν γοργά και μακριά.

Δεχτείτε το λύγισμά σας στο χέρι του τοξότη με χαρά. Γιατί όπως αγαπάει το βέλος που πετάει, έτσι αγαπάει και το τόξο που είναι σταθερό.

Photo by Donnie Ray Jones, CC BY 2.0

Το post Πώς να μεγαλώσετε ανεξάρτητους ανθρώπους δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Σύμφωνα λοιπόν με τη λίστα, η top δεξιότητα για να πετύχει κάποιος εκεί έξω όταν τελειώσει το σχολείο και τις σπουδές του είναι η Επίλυση Σύνθετων Προβλημάτων.

Σύμφωνα με τα όσα έχω δει ως σήμερα δυστυχώς, το σύστημα της εκπαίδευσής μας δεν ασχολείται και τόσο με το να αναπτύξει αυτή τη δεξιότητα στα παιδιά.

Άρα εμείς ως γονείς θα πρέπει να αναλάβουμε δράση και να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να μάθουν να λύνουν προβλήματα, ξεκινώντας… από τα δικά τους.

Στην αρχή φυσικά, δε θα πρόκειται για “σύνθετα προβλήματα”.  Θα πρόκειται για τα μικρά καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Και δε θα το κάνουμε μόνο και μόνο για να είναι κάποτε τα παιδιά ανταγωνιστικά στον εργασιακό τομέα!

Θα το κάνουμε γιατί δεν μπορούμε να βρισκόμαστε με τα παιδιά μας 24 ώρες το 24ωρο.  Δεν είμαστε μαζί τους στο σχολείο. Δεν είμαστε μαζί τους στο ποδόσφαιρο ή στο μπαλέτο. Δεν είμαστε μαζί τους ούτε καν στο πάρκο (ακόμα κι αν καθόμαστε 3 μέτρα μακριά)!

Έτσι λοιπόν θα πρέπει να μάθουν να διαχειρίζονται τα προβλήματα, τις καταστάσεις και τα συναισθήματά τους από μόνα τους.

Όπως εξάλλου είχε πει η Μαρία Μοντεσσόρι: “Οι παρακάτω λέξεις αποκαλύπτουν τις εσωτερικές ανάγκες του παιδιού: Βοήθησέ με να το κάνω μόνος μου.”

Ο Robert Heilein είχε πει: “Μην αποδυναμώνετε τα παιδιά σας κάνοντάς τους τη ζωή τους εύκολη”.

Η δουλειά μας λοιπόν ως γονείς, δεν είναι να λύνουμε τα προβλήματα των παιδιών μας. Η δουλειά μας είναι να τα διδάξουμε να λύνουν τα προβλήματά τους μόνα τους.

Έτσι την επόμενη φορά που το παιδί θα αντιμετωπίσει μια δυσκολία, ας μην πεταχτούμε ως από μηχανής Θεός με τη λύση. Και δεν εννοώ να αδιαφορήσουμε ή να μείνουμε απαθείς σε δύσκολες στιγμές! Είμαστε πάντα δίπλα και τα ενθαρρύνουμε και συμπαραστεκόμαστε και δίνουμε κατεύθυνση.

Αλλά θα πρέπει να πάντα να είμαστε συνειδητοποιημένοι για το ποιος είναι ο ρόλος μας.

Ας δούμε ένα παράδειγμα:

Ας υποθέσουμε ότι το παιδί μας έχει ένα μικρότερο αδελφάκι που συνηθίζει να μπαίνει στο δωμάτιό του και του χαλάει τις κατασκευές του.

Πριν να μπούμε στη μέση να μαλώσουμε το ένα ή το άλλο παιδί πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι εδώ μας δίνεται μια ευκαιρία: Η ευκαιρία να βοηθήσουμε το μεγάλο μας παιδί να μάθει να λύνει προβλήματα.

4 βήματα για να μάθουν τα παιδιά να λύνουν τα προβλήματά τους

Ας δούμε μια απλή μεθοδολογία που μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά για λύνουν τα προβλήματά τους

1 – Βοηθάμε παιδιά να ορίσουν (να διατυπώσουν) το πρόβλημα.

2 – Τα βοηθάμε να σκεφτούν πιθανές λύσεις στο πρόβλημα.

3 – Τα βοηθάμε να σκεφτούν πιθανά σενάρια αν εφαρμόσουν τις παραπάνω λύσεις.

4 – Τα προτρέπουμε να δοκιμάσουν τις λύσεις.

Ας δούμε ένα παράδειγμα στην πράξη με μία απεικόνιση της μεθοδολογίας αυτής:

Βήμα 1

Λέμε στο παιδί:

“Είναι δύσκολο να έχεις μια μικρή αδελφή που μπαίνει στο δωμάτιό σου και σου χαλάει τα πράγματα. Το καταλαβαίνω. Κι εγώ εκνευριζόμουν όταν έμπαινε ο αδελφός μου στο δωμάτιό μου και μου ανακάτευε τα πράγματα!

Έλα να το σκεφτούμε…

Ποιο είναι το πρόβλημα;”

Στην συγκεκριμένη περίπτωση το πρόβλημα που απασχολεί το παιδί μας είναι το μικρότερο παιδί θα του χαλάσει τις κατασκευές. Θα αφήσουμε το παιδί να διατυπώσει μόνο του το πρόβλημα.

Βήμα 2

Ρωτάμε το παιδί: “Ποιες είναι οι πιθανές λύσεις; Για σκέψου…”

Μπορεί να πει: “Θα βάζω τις κατασκευές μου σε ένα ψηλό ράφι”.
Ή: “Θα κλειδώνω την πόρτα του δωματίου μου”.

Μπορεί να πει: “Θέλω να έχω ένα ντουλάπι που θα κλειδώνει”.
Μπορεί να πει: “Αν μου χαλάσει τις κατασκευές θα πάω κι εγώ να της  χαλάσω το κουκλόσπιτο”.

Βήμα 3

Περνάμε στο “Τι θα συμβεί αν…;”

Βάζουμε το παιδί να σκεφτεί ποια είναι τα πιθανά σενάρια αν εφαρμοστούν οι παραπάνω λύσεις. Π.χ. στη λύση «θα βάζω τις κατασκευές σε ένα ψηλό ράφι» το παιδί μπορεί να σκεφτεί ότι ίσως δεν είναι λύση γιατί ίσως η αδελφή του θα πάρει μια καρέκλα και θα ανέβει να τα πιάσει.

Στην περίπτωση «θα της χαλάσω κι εγώ το κουκλόσπιτο» μπορεί να σκεφτεί ότι θα ξεκινήσει καυγάς ή κλάμα.

Βήμα 4

Τελευταίο βήμα: “Ποια λύση προτιμάω; Ποια θα δοκιμάσω πρώτη;”

Βάζουμε το παιδί να επιλέξει τη λύση που προτιμάει και το ενθαρρύνουμε να τη δοκιμάσει!

Το πανεπιστήμιο του Vanderbilt έχει δημιουργήσει μία αφίσα της παραπάνω μεθοδολογίας των 4 βημάτων και παίρνοντας έμπνευση από αυτήν, ζήτησα από την κόρη μου την Εβίτα που είναι καλή στο σχέδιο να φτιάξει ένα αντίστοιχο εκτυπώσιμο για το Aspa Online.

Να ‘το λοιπόν!

Σας ενθαρρύνω να το εκτυπώσετε, να το κολλήσετε στην κουζίνα ή σε άλλο εμφανές σημείο μέσα στο σπίτι και να γίνει ο πολύτιμος οδηγός σας για να βοηθήσετε τα παιδιά να λύνουν μόνα τους προβλήματα.

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα για να σας στείλω το εκτυπώσιμο στη στιγμή. Ταυτόχρονα θα εγγραφείτε στις ενημερώσεις μου μέσω email για να μείνουμε σε επαφή και να μη χάνετε ποτέ τίποτα!

Διδάσκοντας τα παιδιά τα 4 βήματα επίλυσης προβλημάτων, θα τα βοηθήσετε να νιώσουν δυνατά και ανεξάρτητα.

Θα ενισχύσετε την αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμησή τους.

Και θα τους προσφέρετε το δώρο της top δεξιότητας για να πετύχουν στον εργασιακό τομέα.

Καλή επιτυχία!

Το post 4 βήματα για να μάθουμε στα παιδιά να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Το παλαιότερο post μου 50 θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας, που ακολουθήθηκε από τις 50 ΑΚΟΜΑ θετικές φράσεις, είναι γεμάτο με θετικούς σπόρους που μπορούμε να φυτέψουμε στο μυαλό των παιδιών μας. Γιατί τα λόγια που τους λέμε είναι εξαιρετικά σημαντικά στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης τους.

Υπάρχει όμως ένα ακόμα μυστικό, που λέγεται “μπουκαλάκι της αυτοεκτίμησης”.

Να πώς μίλησα πρόσφατα για το μπουκαλάκι αυτό στη μικρή μου κόρη μου την Εβίτα:

Την επόμενη μέρα από τη συναυλία της στο πιάνο, πέταγε στα σύννεφα. Ήταν ενθουσιασμένη με όλο αυτό το όνειρο που είχε ζήσει. Ένιωθε υπέροχα.

Ήμασταν οι δυο μας στο αυτοκίνητο και της είπα: “Εβίτα, θέλεις να σου πω ένα μυστικό που θα σε βοηθήσει να νιώθεις πάντα δυνατή και ασταμάτητη ό,τι και να σου συμβεί;”

“Ναι” μου απάντησε.

“Ωραία.  Κατ’ αρχάς πες μου πώς ένιωσες όταν κατέβηκες από τη σκηνή και πώς νιώθεις τώρα.”

Μου είπε ότι ένιωθε χαρούμενη, ευτυχισμένη, περήφανη για τον εαυτό της.

“Ωραία” της είπα. “Τώρα θα ήθελα να πάρεις όλα αυτά τα συναισθήματα και να προσποιηθείς ότι τα βάζεις σε ένα μικρό μπουκαλάκι. Μπορείς να το κάνεις αυτό;”

“Μπορώ” μου είπε.
“Ωραία, πάρτα και βάλτα. Τα έβαλες;”
“Τα έβαλα.”
“Κλείσε το καπάκι!”
“Το έκλεισα.”
“Ωραία. Τώρα κάθε φορά που τα πηγαίνεις τόσο καλά όσο τα πήγες χθες, θέλω να παίρνεις τα συναισθήματά σου και να τα βάζεις κι αυτά μέσα στο μπουκαλάκι σου. “Εντάξει;”
“Εντάξει”.
“Και μετά αυτό το μπουκαλάκι θα είναι γεμάτο από τα θετικά σου συναισθήματα από τις νίκες σου, από τις επιτυχίες σου, από τις περήφανές σου στιγμές.

Αν ποτέ στη ζωή σου νιώσεις φοβισμένη ή αποδυναμωμένη και έχεις ανάγκη από λίγη βοήθεια για να πατήσεις γερά στα πόδια σου, θέλω να ανοίξεις το μπουκαλάκι της αυτοεκτίμησης και να εισπνεύσεις. Και να αφήσεις όλα αυτά τα συναισθήματα που έχει εκεί μέσα να σε πλημμυρίσουν. Και τότε θα θυμηθείς την αξία σου. Και θα θυμηθείς πόσο σπουδαία και δυνατή είσαι. Θα το κάνεις αυτό;”
“Θα το κάνω.”

Και η κουβέντα σταμάτησε εκεί. Κι εγώ χαμογέλασα, ελαφρά συγκινημένη. Δεν είμαστε δίπλα στα παιδιά μας 24 ώρες το 24ωρο. Δεν είμαστε μαζί τους στο σχολείο, στα πάρτυ, στις κουβέντες με τους φίλους τους, στις απογοητεύσεις και στις δυσκολίες τους. Δε μπορούμε να είμαστε πάντα δίπλα τους. Κάποτε δεν θα είμαστε δίπλα τους, έτσι κι αλλιώς.

Το μπουκαλάκι της αυτοεκτίμησης όμως, θα το έχουν πάντα μαζί τους.

50 Θετικές Φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας

Θέλεις να σου στείλω 50 θετικές φράσεις που μπορούμε να λέμε στα παιδιά μας για να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή τους και αυτοπεποίθησή τους; Εγγράψου στο newsletter μου συμπληρώνοντας την παρακάτω φόρμα και θα σου στείλω τις 50 φράσεις ως δώρο καλωσορίσματος!

Το post Το μπουκαλάκι της αυτοεκτίμησης δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Αυτές είναι πέντε από τις 50 θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας, ένα από τα πιο αγαπημένα και πολυδιαβασμένα posts του blog μου.  Μετά από την επιτυχία του post που έδωσε το αισιόδοξο μήνυμα ότι εκατοντάδες χιλιάδες γονείς ψάχνουν, διαβάζουν και μοιράζονται ιδέες για να ενδυναμώσουν τα παιδιά τους, αποφάσισα να γράψω το δεύτερο μέρος και σας κάλεσα να συμμετάσχετε κι εσείς στέλνοντάς μου τις δικές σας φράσεις.

Έτσι κι έγινε! Ήρθε λοιπόν σήμερα η μέρα να δημοσιεύσω τις 50 ΑΚΟΜΑ θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας. Όλες οι φράσεις που μου στείλατε ήταν σπουδαίες και οι περισσότερες έχουν συμπεριληφθεί σήμερα εδώ (εκτός κι αν είχαν ήδη μπει στο προηγούμενο post ή έμοιαζαν πολύ με κάποια αντίστοιχη).

Τα ονόματα όσων έστειλαν θετικές φράσεις, αναγράφονται στο τέλος του post και χαίρομαι ιδιαίτερα που ένα από τα ονόματα είναι της κόρης μου της Εβελίνας. Όταν διάβασε την ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής στις φράσεις, με ρώτησε αν είχε κι εκείνη το δικαίωμα να στείλει τις δικές της και της είπα ναι. Έτσι, ένα παιδί που μεγαλώνει με τις 50 φράσεις (γιατί θέλω να πιστεύω ότι τις χρησιμοποιώ συνέχεια) συμμετέχει στη δημιουργία του δεύτερου μέρους του post και λέει φράσεις που θέλει να ακούει ή που θα λέει εκείνη στα παιδιά της όταν γίνει μαμά. Σπουδαίο δεν είναι αυτό;

Έτοιμοι για ακόμα περισσότερες φράσεις που θα μας βοηθήσουν να γίνουμε καλύτεροι γονείς και να φυτέψουμε θετικούς σπόρους στο μυαλό των παιδιών μας;

50 ΑΚΟΜΑ θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας:

1. Πολύ έξυπνο αυτό που είπες. Θα το λέω και εγώ από εδώ και στο εξής.
2. Με κάνεις χαρούμενη/ο.
3. Ας το κάνουμε με τον δικό σου τρόπο.
4. Μου έχεις μάθει πολλά.
5. Πολύ καλή ερώτηση.
6. Μου αρέσει να σε ακούω να διηγείσαι ιστορίες.
7. Είσαι ξεχωριστός/ή.
8. Η ζωή σε περιμένει να την εξερευνήσεις.
9. Αν το θες πραγματικά, μπορείς να το κάνεις.
10. Σε αποδέχομαι.
11. Άσε τη φαντασία σου ελεύθερη! Ό,τι πιστεύεις, υπάρχει!
12. Πολύ χαίρομαι που σε βλέπω.
13. Αξίζει να προσπαθήσεις. Μπορείς να καταφέρεις τα πάντα!
14. Είχες δίκιο.
15. Είσαι πολύ ευγενικό παιδί.
16. Κανείς δεν είναι τέλειος.
17. Δείξε στον κόσμο ποιος είσαι!
18. Μου αρέσει να βλέπω τον κόσμο μέσα από τα μάτια σου.
19. Είσαι αστείος/α!
20. Μπράβο που είσαι ο εαυτός σου.
21. Μου αρέσει να σε ακούω να λες ιστορίες.
22. Σκέψου κάτι που σε κάνει χαρούμενο/η.
23. Μου αρέσει να σε έχω αγκαλιά.
24. Μου αρέσει να είμαι η μαμά σου (ο μπαμπάς σου).
25. Δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δε θέλω.
26. Κάνε αστεία φάτσα! 
27. Χωρίς εσένα η ευτυχία μου θα ήταν μισή.
28. Συνέχισε την καλή δουλειά.
29. Μου αρέσεις έτσι ακριβώς όπως είσαι.
30. Σήμερα η μέρα είναι αφιερωμένη σε σένα!
31. Να γελάς. Κάθε μέρα να βρίσκεις έναν λόγο για να χαμογελάς.
32. Μπράβο που επιμένεις στην άποψή σου.
33. Μπράβο που αποφάσισες να αλλάξεις γνώμη.
34. Μπορείς να καταφέρεις ό,τι σκεφτείς, αρκεί να προσπαθήσεις.
35. Ακόμη κι αν δεν τα καταφέρεις, το σημαντικό είναι ότι προσπάθησες.
36. Ήταν σπουδαίο αυτό που έκανες.
37. Πες μου, πες μου, πες μου και μπορείς, μπορείς, μπορείς. (Ανθή Δοξιάδη)
38. Μου αρέσει που είσαι τόσο πρόθυμος/η.
39. Σημασία δεν έχει να είσαι πρώτος ή δεύτερος ή να κερδίζεις πάντα, αλλά να συμμετέχεις.
40. Είσαι τόσο δημιουργικό παιδί!
41. Είμαι ευγνώμων για σένα.
42. Μην ξεχνάς τις ωραίες στιγμές.
43. Έτσι ακριβώς νιώθω κι εγώ.
44. Έχεις ταλέντο σε αυτό.
45. Δε θα αρέσεις σε όλους και δεν πειράζει. Ούτε εγώ αρέσω σε όλους.
46. Είσαι πολύ γενναίος-α.
47. Ανυπομονώ να μου πεις περισσότερα.
48. Ο αδερφός σου είναι τυχερός που σε έχει αδερφό.
49. Τα καλύτερα είναι ένα βήμα μακριά και περιμένουν να τα ανακαλύψεις.
50. Σε καταλαβαίνω.

Ας μην ξεχνάμε ποτέ πόσο δύναμη έχουν τα λόγια μας!
Οι φράσεις που χρησιμοποιούμε, μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά μας να καταλάβουν ότι τα αγαπάμε κι ότι πιστεύουμε σε αυτά.
Οι φράσεις που χρησιμοποιούμε, μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά μας να αγαπήσουν και να πιστέψουν στον εαυτό τους. 

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα για να γίνετε συνδρομητές στο newsletter μου και θα σας στείλω τις φράσεις στη στιγμή ως δώρο καλωσορίσματος!

Συντελεστές
Θοδωρής Αραμπατζής, Farazi Anastasia, Δήμητρα Ιωάννου, Ελεν Β., Κάλη, Χάρις Τριανταφυλλίδου, Εύα Κωνσταντάκη, Κατερίνα Κεχαγιά, Αγγελική Τζαβάρα, Kostopoulou Marina, Evelina Online.

Το post 50 ΑΚΟΜΑ θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Είναι παιδί Ρώσων μεταναστών που μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη. Όταν ανέλαβε την επιχείρηση με κρασιά του πατέρα του, την έφτασε από τα 5 εκατομμύρια δολάρια έσοδα το χρόνο στα 60 εκατομμύρια δολάρια έσοδα το χρόνο σε λιγότερο από 5 χρόνια. Από τότε, έχει επενδύσει σε διάφορες εταιρείες μεταξύ των οποίων και το Twitter,  το Facebook και το Snapchat, είναι ομιλητής, συγγραφέας 4 βιβλίων κι έχει φτιάξει την VaynerMedia που έχει 650 άτομα προσωπικό και αναπτύσσεται ραγδαία.

Στη συνέντευξη συζητάνε για τα social media και το νέο του βιβλίο και τίποτα δε προϊδεάζει ότι θα πει κάτι που αφορά τους γονείς ή τα παιδιά. Στο 5:41 η δημοσιογράφος του λέει: «Είσαι ο ειδικός, κάνεις εκπομπές στο YouTube, κάνεις το #askgaryvee show, ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες ερωτήσεις ή οι μεγαλύτερες παρανοήσεις για τις οποίες έρχονται οι άνθρωποι σε σένα;» Κι εκείνος κάνει στροφή από τα «σοσιαλμιντιακά» και απαντάει:

«Νομίζω ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα στον κόσμο είναι ότι οι γονείς των περισσότερων ανθρώπων – με εξαίρεση την Tamara και τον Sasha Vaynerchuck που το έκαναν αυτό για μένα – δεν αναπτύσσουν αυτοπεποίθηση στα παιδιά τους και ως αποτέλεσμα αυτά τα παιδιά δεν πιστεύουν ότι μπορούν να τα καταφέρουν. Δεν κάνω πλάκα. Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν μου κάνουν ερωτήσεις, στην πραγματικότητα μου ζητάνε να τους δώσω ενθάρρυνση για να τα καταφέρουν, γιατί οι γονείς τους δεν έχτισαν την αυτοεκτίμησή τους».

Ο άντρας δημοσιογράφος λέει: «Με όλο το σεβασμό αυτό είναι λίγο έξω από το δικό σου χώρο». Ο Gary τότε απαντάει: «Όχι δεν είναι – διαφωνώ». Ο δημοσιογράφος διαφωνεί: «Είναι γνώμη μου, έχω εγώ μία έχεις κι εσύ μία». Ο Gary απαντάει «Είναι η γνώμη σου, αλλά τώρα θα σου πω ποια είναι η αλήθεια. Ήμουν μαθητής του D και του F, δεν είμαι και τόσο έξυπνος, έχω γράψει πιο πολλά βιβλία από όσα έχω διαβάσει παρ’ όλα αυτά η συναισθηματική μου νοημοσύνη είναι η βάση αυτού που πρόκειται να γίνει  μια αυτοκρατορία δισεκατομμυρίων δολαρίων αγαπητέ μου».

Παρ’ όλο που όπως αναφέρω συχνά περισσότερο με ενδιαφέρει η ευτυχία των παιδιών μου και όχι η επαγγελματική τους επιτυχία (γιατί γύρω μας υπάρχουν δεκάδες επιτυχημένοι επαγγελματικά που είναι δυστυχισμένοι) αυτό που είπε ο Gary για την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση μίλησε ιδιαίτερα στην καρδιά μου.

Δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω να γίνω σαν την «μαμά Tamara Vaynerchuck», προσπαθώ όμως κάθε μέρα να «γεμίσω τον κουβά της αυτοεκτίμησης των παιδιών μου ώστε όλος ο υπόλοιπος κόσμος να μην μπορεί να κάνει αρκετές τρύπες ώστε να τον αδειάσει» όπως λέει ο Alvin Price. Και αυτός είναι ο λόγος που γράφω συχνά για αυτοεκτίμηση από τότε που ξεκίνησα αυτό εδώ το blog. Θυμάμαι στην αρχή δίσταζα να γράψω για τέτοια θέματα. Γιατί ούτε ειδική ήμουν, ούτε είχα να επιδείξω κάποιου είδους επιτυχία ως μαμά. Ούτε ακόμα μπορώ να πω ότι τα έχω καταφέρει. Τα παιδιά μου είναι ακόμα μικρά. Μπορεί να αποτύχω!  Καμιά φορά γελάω, γιατί όταν γεννιούνται τα παιδιά μας, μάς λένε συγχαρητήρια. Κάτσε μη λες ακόμα συγχαρητήρια. Πες συγχαρητήρια όταν το παιδί μου θα έχει μεγαλώσει και θα έχει γίνει ένας σωστός άνθρωπος!

Αφού όμως το blog μου είναι το δικό μου ταξίδι μου στη μητρότητα, μοιράζομαι αυτό το ταξίδι με την ελπίδα να φανεί χρήσιμο σε άλλους. Ε, το πολύ-πολύ αν τα παιδιά μου και βγουν «χάλια» (κανονίστε κορίτσια!) να γίνω ένα ωραιότατο παράδειγμα προς αποφυγή. Πάλι κάτι καλό θα βγει!

Ακολουθούν τα 3 top αγαπημένα post μου σχετικά με την αυτοεκτίμηση στα παιδιά:

✔  10 τρόποι για να ενισχύσετε την αυτοεκτίμηση των παιδιών σας
✔  10 τρόποι για να κάνετε τα παιδιά σας να νιώσουν ξεχωριστά
✔  50 θετικές φράσεις για να λέμε στα παιδιά μας

Thank you Gary που κι εσύ με τον τρόπο σου μας θυμίζεις ότι το χτίσιμο της αυτοεκτίμησης στα παιδιά μας θα πρέπει να γίνει η πρώτη μας προτεραιότητα. Ας το βάλουμε στόχο. Θα είναι ίσως ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά μας ως γονείς.

Το post Η αυτοεκτίμηση στα παιδιά είναι η λύση (λέει ο Gary Vaynerchuk) δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Τα κορίτσια μου είναι σήμερα λίγο πριν την εφηβεία και είναι δυναμικά και ατρόμητα όπως άλλωστε τα περισσότερα κορίτσια της ηλικίας τους. Έχουν μάθει να μιλάνε και να υψώνουν τη φωνή τους και πιστεύουν με όλη τους την καρδιά ότι θα αλλάξουν τον κόσμο. Μεγαλώνουν όμως σε μία κοινωνία που τα πιέζει, τα περιορίζει και είναι γεμάτη στερεότυπα. Η δουλειά μου λοιπόν ως μαμά δεν έχει τελειώσει. Η δουλειά μου τώρα αρχίζει. Η δουλειά όλων των γονιών τώρα αρχίζει.

Στο πρόσφατο post μου  Να είσαι πάντα ασταμάτητη #ΣΑΝΚΟΡΙΤΣΙ μοιράστηκα κάποια εντυπωσιακά στατιστικά δεδομένα της έρευνας της Always πάνω στα οποία στηρίχτηκε το βίντεο «Ασταμάτητη #ΣΑΝΚΟΡΙΤΣΙ».

Επανέρχομαι σήμερα με κάποια περισσότερα στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να πάρουμε μια καλύτερη εικόνα για το πώς η κοινωνία περιορίζει τα κορίτσια και καταστρέφει την αυτοπεποίθησή τους.

• Το 56% των κοριτσιών χάνουν την αυτοπεποίθησή τους στην εφηβεία, πολλά από τα οποία δεν ανακάμπτουν ποτέ.
• Το 72% των κοριτσιών αισθάνονται ότι η κοινωνία τα περιορίζει και τους υπαγορεύει τι πρέπει να κάνουν και τι όχι.
• Το 53% των κοριτσιών ηλικίας 16 ως 24 αισθάνονται ότι δεν είχαν την αυτοπεποίθηση να κάνουν ό,τι ήθελαν μετά την εφηβεία
• Το 89% των κοριτσιών πιστεύουν ότι δέχονται πίεση να συμμορφωθούν με τον τρόπο που υποτίθεται ότι πρέπει να αισθάνονται και να ενεργούν.
• Το 79% των κοριτσιών που νιώθουν ότι η κοινωνία τα βάζει σε κουτιά, θεωρεί ότι θα είχαν περισσότερη αυτοπεποίθηση αν η κοινωνία σταματούσε να τα πιέζει.
• Το 51% των κοριτσιών πιστεύουν ότι σε 10 χρόνια θα υπάρχουν οι ίδιοι ή ακόμα περισσότεροι περιορισμοί για τα νέα κορίτσια.

Τα καλά νέα είναι ότι μπορούμε να βοηθήσουμε τα κορίτσια να χτίσουν την αυτοπεποίθησή τους.  Γιατί η αυτοπεποίθηση δεν είναι κάτι με το οποίο είτε γεννιέσαι είτε όχι. Η αυτοπεποίθηση διδάσκεται.

Στην παγκόσμια εκδήλωση για την αυτοπεποίθηση της Always #ΣΑΝΚΟΡΙΤΣΙ που έγινε στις αρχές Ιουλίου στη Νέα Υόρκη, ανακοινώθηκε το λανσάρισμα ενός νέου προγράμματος μαθημάτων για γονείς, εκπαιδευτικούς και κορίτσια με στόχο την ενίσχυση της γυναικείας αυτοπεποίθησης. Είκοσι εκατομμύρια κορίτσια σε εξήντα-πέντε χώρες ανά τον κόσμο θα έρθουν σε επαφή με το πρόγραμμα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Ανακοινώθηκε επίσης συνεργασία της Always και της TED με στόχο τη διδασκαλία της αυτοπεποίθησης στα νέα κορίτσια, μέσω της TED-Ed, της κορυφαίας εκπαιδευτικής πλατφόρμας διάδοσης μαθημάτων.

Ξεχώρισα και συστήνω να παρακολουθήσετε δύο ομιλίες από την εκδήλωση της Νέας Υόρκης, οι οποίες είναι γεμάτες πληροφορίες και μικρά μυστικά για το πώς να βοηθήσουμε τα κορίτσια να χτίσουν την αυτοπεποίθησή τους. Η πρώτη ομιλήτρια σε θέματα αυτοπεποίθησης, ενώ η δεύτερη είναι η Zuriel Oduwole, μία 12χρονη δημιουργός ντοκιμαντέρ που είναι ασταμάτητη σαν κορίτσι και το αποδεικνύει.

Dr. Carissa Romero, αναπληρώτρια διευθύντρια στο πρόγραμμα Project for Education Research that Scales, στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

Zuriel Oduwole, 12χρονη παραγωγός ταινιών ντοκιμαντέρ.

Ας αναθρέψουμε μια γενιά κοριτσιών που πιστεύουν περισσότερο στον εαυτό τους. Μία γενιά γυναικών που είναι πράγματι ασταμάτητες σαν κορίτσια.

Το post Η αυτοπεποίθηση διδάσκεται δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Επειδή όμως το σημερινό post το γράφω για να το διαβάσουν κυρίως παιδιά, αναρωτήθηκα αν στον τίτλο θα έπρεπε να χρησιμοποιήσω τη λέξη bully στα Αγγλικά ή να τη μεταφράσω στα Ελληνικά (νταής) ώστε τα παιδιά που θα διαβάσουν τον τίτλο να συσχετιστούν περισσότερο. Οπότε είπα να ρωτήσω τις κόρες μου πώς αποκαλούν έναν bully όταν μιλάνε μεταξύ τους. Να ο διάλογος ακριβώς όπως έγινε:

Εγώ: Κορίτσια θέλω τη βοήθειά σας.
Κορίτσια: Ναι μαμά, πες μας.
Εγώ: Όταν συζητάτε μεταξύ σας στο σχολείο, αυτόν που κάνει το bullying πώς τον λέτε;
Εβελίνα: Στα Αγγλικά bully και στα Ελληνικά νταή.
Εγώ: Μωρέ ξέρω πώς λέγεται στις δυο γλώσσες. Απλά γράφω ένα post και αναρωτιέμαι εσείς πώς τον αποκαλείτε, όταν μιλάτε μεταξύ σας.
Εβίτα: Βλαμ_ _ _ο

Παρ’ όλο που οι αγενείς λέξεις δεν επιτρέπονται μέσα στο σπίτι, ομολογώ ότι χαμογέλασα με την απάντηση της Εβίτας. Ούτε στο blog συνηθίζω να δημοσιεύω αγενείς λέξεις αλλά η απάντηση της Εβίτας τα λέει όλα: Το να είσαι bully ή νταής, δεν είναι μαγκιά. Είναι βλακεία.

Δείτε το βίντεο:

Οι 4 τρόποι περιληπτικά:

1. Να έχεις αυτοπεποίθηση. Το να έχεις αυτοπεποίθηση δε σημαίνει να προσπαθείς να είσαι καλύτερος από όλους τους άλλους. Σημαίνει να είσαι ο καλύτερος σου εαυτός. Όταν είσαι περήφανος για αυτό που είσαι δεν έχει σημασία τι σκέφτονται οι άλλοι για σένα. (παράδειγμα με σάλτσα μπάρμπεκιου) Είσαι σαν τη σάλτσα μπάρμπεκιου! Δε θα αρέσεις σε όλους. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν είσαι καταπληκτικός!

2.  Μην ταΐζεις τον bully. Τι συμβαίνει όταν ταΐζεις κάποιον; Επιστρέφει για περισσότερο φαγητό. Το ίδιο και με τους νταήδες. Αν ταΐσεις την αρνητικότητά τους θα επιστρέψουν. Θέλουν την αρνητική σου αντίδραση. Να προσποιηθείς ότι αυτό που λένε, δε σε επηρεάζει καθόλου. Αγνόησέ τους εντελώς ή απάντησέ τους κάπως έτσι: «Σε ευχαριστώ για τη γνώμη σου αλλά σε εμένα αρέσει πολύ». Ή «Λυπάμαι που περνάς δύσκολη μέρα. Ελπίζω αύριο να είσαι καλύτερα».

3. Όταν βλέπεις ότι κάνουν bullying σε κάποιον άλλον, μίλα, υποστήριξέ τον. Και όχι μόνο όταν πρόκειται για κάποιον φίλο σου. Παρ’ όλο που οι καλοί στον κόσμο είναι περισσότεροι από τους κακούς, όταν οι καλοί βλέπουν κάποιον να κάνει bullying λένε «Δεν είναι δική μου δουλειά». ΕΙΝΑΙ δική σου δουλειά. ΠΡΕΠΕΙ να ανακατευτείς.

4. Πες το σε κάποιον ενήλικα. Δεν είσαι καρφί αν το πεις σε κάποιον ενήλικα. Λέγοντάς το σε κάποιον ενήλικα, μπορεί να γλυτώσεις κάποιον άλλον από το να πέσει θύμα.

Ο εκφοβισμός δεν είναι μαγκιά. Ας μοιραστούμε αυτό το post με παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς. Ας βοηθήσουμε στην εξάλειψή του.

Photo by George Yi

Το post Όπως κι αν τον αποκαλείς, νταή ή bully, να 4 τρόποι για να τον αντιμετωπίσεις δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.

Τις τελευταίες μέρες έγινε viral το βίντεο που δημοσιεύω στο τέλος του post. Ένας τρίχρονος αθλητής του tae kwon do, στα πλαίσια των εξετάσεών του για την άσπρη ζώνη επιχειρεί να σπάσει μία σανίδα.

Δεν τα καταφέρνει με την πρώτη και οι σκηνές που ακολουθούν θα μπορούσαν να μπουν στην κατηγορία “cuteness overload”. Έτσι τουλάχιστον σκέφτηκα όταν πρωτοείδα το βίντεο. Χαμογέλασα και έκλεισα την καρτέλα. Αλλά αμέσως την ξανα-άνοιξα (το γνωρίζετε το CTRL+SHIFT+T, σωστά;) γιατί αποφάσισα να ανεβάσω το βίντεο στο blog. Γιατί συνειδητοποίησα ότι δεν πρόκειται απλά για cuteness overload. Πρόκειται για ένα παιδί που μας δίνει μαθήματα αποφασιστικότητας. Γιατί όπως θα δείτε είναι αποφασισμένο να τη σπάσει την παλιο-σανίδα!

Από την άλλη αξίζουν συγχαρητήρια και στο δάσκαλο που συνεχίζει να παροτρύνει το παιδί μέχρι να τα καταφέρει και δεν μπαίνει στον πειρασμό να του πει «δεν πειράζει». Και δεν μπαίνει στον πειρασμό να του δώσει την άσπρη ζώνη χαριστικά (που μπορεί να μετέδιδε στο παιδί το μήνυμα ότι δεν είναι σε θέση να τα καταφέρει). Ο Ρόμπερτ Χαϊνλάιν είχε πει «Μην αποδυναμώνετε τα παιδιά σας κάνοντας τη ζωή τους εύκολη». Για αυτό ακριβώς είναι σημαντικό να επιλέξει κανείς με προσοχή τους προπονητές των παιδιών του, όπως έγραφα και στο παλαιότερο post 10 τρόποι για να ενισχύσετε την αυτοεκτίμηση των παιδιών σας. Γιατί οι άνθρωποι αυτοί μπορούν να παίξουν σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.

Έτοιμοι για υπερβολική δόση γλύκας και αποφασιστικότητας λοιπόν; Ayaaa!

via Peak Taekwondo & Fitness Center

Το post Ένας τρίχρονος δίνει μαθήματα αποφασιστικότητας. Ayaaa! δημοσιεύτηκε πρώτα στο Aspa Online.